اسپیرونولاکتون

موارد مصرف

این دارو به عنوان داروی کمکی در کنترل حالات خیزدار (مانند نارسایی احتقانی قلب، سیروز کبدی، سندرم نفروتیک که اغلب با زیادی ثانویه آلدوسترون همراه است) و خیز بدون علت مشخص و به عنوان داروی کمکی در درمان زیادی فشار خون همراه با افزایش آلدوسترون یا بدون آن، به ویژه در موردی که نیازبه یک مدر نگهدارنده پتاسیم باشد، مصرف می شود. اسپیرونولاکتون برای تشخیص و درمان افزایش اولیه آلدوسترون و پیشگیری یا درمان کمی پتاسیم خون (در بیمارانی که سایر اقدامات کافی نباشد) مصرف می شود. این دارو در درمان پرمویی بدن در زنان نیز مورد استفاده قرار گرفته است.

فارماکوکینتیک

این دارو بخوبی پس از مصرف خوراکی از مجرای گوارش جذب می شود و فراهمی زیستی آن نیز بیش از 90 درصد است. پیوند این دارو به پروتئین بیش از 90 درصد است. متابولیسم این دارو کبدی است. اثر آن پس از 2 - 4 ساعت (با مصرف مقدار واحد) شروع می شود. زمان لازم برای رسیدن به اوج اثر با مصرف مقادیر متعدد 2 - 3 روز است. اسپیرونولاکتون به صورت متابولیت دفع می گردد.

عوارض جانبی

اختلالات گوارشی، کاهش توانایی جنسی، بزرگ شدن پستان ها، بی نظمی قاعدگی، کسالت،سردرد، اغتشاش شعور، بثورات جلدی، افزایش پتاسیم خون، کاهش سدیم خون، مسمومیت کبدی و نرمی استخوان با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف

این دارو در زیادی پتاسیم خون، نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در موارد زیر باید با احتیاط فراوان مصرف شود: بی ادراری یا عیب کار کلیه، افراد مبتلا به دیابت و بیماری کلیوی، عیب کار کبد.
  2. بیمارانی که شدیداً بد حال هستند یا حجم ادرار آنها کم است، بیشتر در معرض خطر زیادی پتاسیم خون هستند.
  3. در بیماران سالخورده، خطر بروز زیادی پتاسیم خون افزایش می یابد.
  4. اندازه گیری فشار خون و تعیین غلظت الکترولیت های سرم در طول درمان با این دارو در فواصل منظم ضروری است.
تداخل های دارویی
  • مصرف همزمان این دارو با داروهای نگهدارنده پتاسیم، سیکلوسپورین، مکمل های پتاسیم و داروهای مهارکننده آنزیم مبدل آنژیوتانسین ممکن است منجر به زیادی پتاسیم خون شود.
  • اثرات ضد انعقادی هپارین در صورت مصرف همزمان با سپیرونولاکتون ممکن است کاهش یابد.
  • مصرف همزمان این دارو با لیتیم به علت کاهش کلیرانس کلیوی لیتیم، ممکن است سبب بروز مسمومیت با لیتیم شود.
  • اسپیرونولاکتون ممکن است نیمه عمر دیگوکسین را افزایش دهد.
نکات قابل توصیه
  1. مصرف این دارو حتی در صورت احساس بهبودی باید ادامه یابد.
  2. این دارو زیادی فشار خون را درمان نمی کند، بلکه آنرا کنترل می نماید. از اینرو، مصرف این دارو ممکن است تا آخر عمر ضروری باشد.
  3. از مصرف سایر داروها، بخصوص داروهای مقلد سمپاتیک که نیاز به نسخه ندارند، باید خودداری شود.
  4. اگر دارو یکبار در روز بصورت مقدار واحد مصرف می شود، برای اجتناب از افزایش دفعات دفع ادرار در طول شب، بهتر است صبح ها مصرف گردد.
  5. به منظور کاهش تحریک گوارشی و احتمالاً کمک به افزایش فراهمی زیستی دارو، بهتر است دارو با غذا یا پس از آن مصرف شود.
  6. در صورت فراموش شدن یک نوبت مصرف دارو، به محض به یاد آوردن، آن نوبت باید مصرف شود، مگر اینکه تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد. در اینصورت مقدار مصرف بعدی نباید دو برابر گردد.
مقدار مصرف

بزرگسالان:

به عنوان مدر در خیز ناشی از نارسایی احتقانی قلب، سیروز کبدی یا سندرم نفروتیک در بزرگسالان، ابتدا 25 - 200 mg/day  در 2 - 4 مقدار منقسم به مدت حداقل 5 روز مصرف می شود. مقدار نگهدارنده براساس نیاز هر بیمار تعیین می گردد. در درمان افزایش فشار خون در بزرگسالان، ابتدا  50 - 100 mg/day بصورت مقدار واحد یا در 2 - 4 مقدار منقسم به مدت حداقل 2 هفته مصرف می شود. سپس مقدار مصرف هر 2 هفته یکبار برحسب نیاز تنظیم می گردد تا به 200 mg/day  برسد. در درمان کمی پتاسیم خون ناشی از مصرف سایر مدرها در بزرگسالان  25 - 100 mg/day بصورت مقدار واحد یا در 2 - 4 مقدار منقسم، به عنوان داروی کمکی در تشخیص زیادی اولیه آلدوسترون در آزمون طولانی مدت، 400 mg/day  به مدت 3 - 4 هفته، در آزمون کوتاه مدت 400 میلی گرم به مدت 4 روز و به عنوان آنتاگونیست آلدوسترون100 - 400  میلی گرم در 2 - 4 مقدار منقسم مصرف می شود.

کودکان:

به عنوان مدر یا کاهنده فشار خون در درمان خیز، آسیت یا زیادی فشار خون، مقدار شروع1 - 3 mg/kg   در روز است که بصورت مقدار واحد یا در2 - 4  مقدار منقسم مصرف می شود. پس از 5 روز مقدار مصرف مجدداً تنظیم می گردد.

فرم های دارویی

Tablet: 25 mg, 100 mg