سولفاسالازین

موارد مصرف

سولفاسالازین در پیشگیری و درمان بیماری التهابی روده از جمله کولیت اولسروز یا بیماری کرون و آرتوئید روماتوئید مصرف می شود.

مکانیسم اثر

اثر سولفاسالازین در بیماری التهابی روده ممکن است به دلیل اثرات تضعیف کننده سیستم ایمنی باشد. سولفاسالازین توسط باکتری های روده به سولفاپیریدین و 5- آمینوسالیسیلیک اسید (مزالامین) تجزیه می شود و ممکن است این دو ترکیب مسئول اثرات دارو باشند.

فارماکوکینتیک

سولفاسالازین جذب ضعیفی دارد. ولی حدود 60 - 80 درصد سولفاپیریدین و 25 درصد مزالامین ناشی از تجزیه سولفاسالازین در کولون جذب می شود. نیمه عمر سولفاسالازین 5 - 10 ساعت است. دفع دارو عمدتاً کلیوی است.

عوارض جانبی

عوارض گزارش شده این دارو عبارتند از تهوع، استفراغ، ناراحتی قسمت فوقانی شکم، سردرد و بثورات جلدی. همچنین بندرت ممکن است تب، اختلال های خونی خفیف، پانکراتیت، هپاتیت، بدتر شدن کولیت، سندرم استیونس- جانسون، سندرم شبه لوپوس اریتماتوز، آلوئولیت فیبروتیک، هماتوری، واکنش های حساسیت به نور و سندرم نفروتیک بروز نماید.

موارد منع مصرف
  1. در صورت وجود حساسیت به سولفونامیدها، سالیسیلات ها، فوروسماید، مدرهای تیازیدی، سولفونیل اوره ها یا مهارکننده های کربنیک انیدراز این دارو نباید مصرف شود.
  2. این دارو در کودکان با سن کمتر از 2 سال نباید مصرف شود.
هشدارها
  1. در صورت مصرف طولانی مدت دارو، انجام آزمون شمارش سلول های خونی ضروری است.
  2. امکان بروز سرگیجه با مصرف این دارو وجود دارد.
  3. در موارد زیر این دارو باید با احتیاط فراوان مصرف شود سابقه آلرژی، بیماری کبدی یا کلیوی، کمبود G6PD و وضعیت استیلاسیون آهسته.
تداخل های دارویی
  • سولفاسالازین در صورت مصرف همزمان با داروهای ضد انعقاد خوراکی، داروهای ضد تشنج، داروهای ضد دیابت و متوترکسات ممکن است باعث افزایش اثر این داروها شود.
  • در صورت مصرف همزمان این دارو با ترکیبات دارای خاصیت همولیتیک یا سمی برای کبد، ممکن است عوارض این داروها تشدید گردد.
نکات قابل توصیه
  1. هنگام مصرف این دارو باید هر روز مقدار کافی از مایعات مصرف شود تا حجم ادرار روزانه در افراد بالغ به حداقل حدود 1.5 لیتر برسد.
  2. سولفاسالازین را باید همراه یا بلافاصله بعد از غذا مصرف کرد. برای کاهش عوارض گوارشی دارو بهتر است مصرف دارو با مقادیر کم شروع شود.
  3. بیماران مبتلا به عیب کار کلیه ممکن است به مقدار مصرف کمتری از این دارو نیاز داشته باشند.
  4. در بعضی از بیماران که به دارو واکنش های حساسیتی نشان می دهند، ممکن است با ادامه مصرف حساسیت به دارو از بین برود.
  5. این دارو ممکن است سبب تغییر ادرار به رنگ نارنجی شود.
  6. این دارو ممکن است سبب تغییر رنگ لنزهای تماسی شود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

در درمان بیماری التهابی روده 1 - 2 گرم هر 6 - 8 ساعت مصرف می شود (در شروع درمان برای کاهش عوارض گوارشی دارو می توان درمان را به مقدار 500 میلی گرم هر 6 - 12 ساعت مصرف نمود). به عنوان مقدار نگهدارنده، با توجه به نیاز و تحمل بیمار، هر 6 ساعت 500 میلی گرم مصرف می شود. مقدار مصرف نباید از 4g/day بیشتر شود.

کودکان:

در کودکان با سن بیشتر از 2 سال، مقدار مصرف اولیه6.7 - 10mg/kg  هر 4 ساعت،10 - 15mg/kg  هر 6 ساعت یا 13.2 - 20 mg/kg هر 8 ساعت است. مقدار مصرف نگهدارنده 5 - 7.5 mg/kg هر 6 ساعت است.

 

رکتال

بزرگسالان:

مقدار 3 گرم هر شب قبل از خواب استعمال می شود. در صورت مصرف همزمان شکل خوراکی دارو، می توان مقدار 0.5 - 1 گرم از دارو را صبح و شب بعد از تخلیه روده ها مصرف نمود (دارو باید 1 ساعت در رکتوم باقی بماند).

فرم های دارویی

Tablet: 500 mg

Enema: 3 g/100 ml

Delayed Release Tablet: 500 mg