تیوپنتال

موارد مصرف

تیوپنتال به طور عمده برای القای بیهوشی عمومی و به تنهایی به عنوان بیهوش کننده وریدی در اعمال جراحی کوتاه مدت که حداقل تحریکات دردناک را دارند، مصرف می شود. همچنین به عنوان داروی کمکی به همراه سایر بیهوش کننده ها و برای ایجاد خواب در حین بیهوشی متعادل همراه با داروهای دیگر مانند داروهای ضد درد یا شل کننده های عضلانی به کار می رود. تیوپنتال ممکن است در مقادیر کم همراه با داروهای مخدر و نیتروس اکساید برای ادامه بیهوشی در اعمال جراحی طولانی مدت بکار رود.

تیوپنتال به صورت کوتاه مدت جهت کنترل حالت های تشنجی طی بیهوشی استنشاقی یا پس از آن، بیحسی موضعی یا سایر علل مصرف می شود. تیوپنتال در درمان افزایش فشار داخل جمجمه ای در صورتی که وضعیت تنفسی بیمار به اندازه کافی کنترل شده باشد، مصرف می گردد و نیز ممکن است برای کاهش فشار داخل جمجمه ای طی استفاده از بیهوش کننده های استنشاقی مصرف شود. تیوپنتال به منظور نارکوآنالیز در اختلالات روانی بکار می رود.

مکانیسم اثر

تیوپنتال یک بیهوش کننده از دسته باربیتورات های خیلی کوتاه اثر بوده و دستگاه عصبی مرکزی را تا حد ایجاد خواب و بیهوشی تضعیف می کند، ولی اثر ضد دردی ندارد. به نظرمی رسد که این دارو از طریق افزایش پاسخ به GABA، کاهش پاسخ به گلوتامات و کاهش مستقیم تحریک پذیری بوسیله افزایش هدایت غشایی عمل می کند و بدینوسیله موجب کاهش تحریک پذیری سلول های عصبی و ایجاد بیهوشی می گردد. در ضمن با انتقال تکانه های عصبی به طرف قشر مغز تداخل می نماید.

فارماکوکینتیک

به علت حلالیت زیاد آن در چربی و درجه یونیزاسیون کم آن به سرعت از سد خونی - مغزی عبور کرده و از مغز به سایر بافت ها بدن منتشر می شود. متابولیسم دارو عمدتاً کبدی است و مقدار کمی از آن نیز در سایر بافت ها به ویژه کلیه ها و مغز متابولیزه می شود.

عوارض جانبی

واکنش های آلرژیک، درد شکم، اضطراب یا بیقراری، بثورات جلدی، کهیر، خارش یا قرمزی پوست، تورم پلک ها یا لب ها، کاهش غیرعادی فشار خون، خس خس سینه و آریتمی قلبی و تضعیف دستگاه تنفسی، ترومبوفلبیت، ضعف گردش خون و تحریکات تنفسی با مصرف این دارو گزارش شده است.

موارد منع مصرف

این دارو در بیماران مبتلا به پورفیری حاد یا پورفیری با تظاهرات پوستی یا سابقه ابتلای به آن نباید مصرف شود.

هشدارها

در موارد بیماری شدید قلبی - عروقی، کمی فشار خون یا شوک، بیماری های تنفسی شامل تنگی نفس یا انسداد مجاری تنفسی بخصوص آسم مداوم و حساسیت به باربیتورات ها این دارو باید با احتیاط فراوان تجویز شود.

ین دارو تنها توسط متخصص بیهوشی و در حضور امکانات لازم برای احیای قلبی - تنفسی باید تجویز شود.

تداخل های دارویی
  • این دارو با داروهای مضعفCNS  تداخل دارد. مصرف همزمان این دارو با داروهای مضعف CNS ممکن است موجب تشدید تضعیف  CNSبشود.
  • اثر کاهنده فشار خون داروهای پائین آورنده فشار خون در صورت مصرف همزمان با این دارو ممکن است تشدید شود.
مقدار مصرف

 بزرگسالان:

برای القای بیهوشی عمومی بزرگسالان به عنوان یک راهنمای کلی 50 - 100 میلی گرم برحسب نیاز یا 3 - 4 mg/kg  بصورت مقدار مصرف واحد تزریق وریدی می شود. مقدار نگهدارنده نیز باید توسط پزشک برای هر فرد بطور جداگانه تعیین شود. ولی به عنوان یک راهنمای کلی 50 - 100 میلی گرم برحسب نیاز بیمار تزریق وریدی می شود. در افزایش فشار وریدی مغزی1.5 - 3.5 mg/kg  بصورت متناوب که در صورت نیاز تا کاهش فشار داخل جمجمه می توان آن را تکرار کرد، تجویز می شود.

 در حالت های تشنجی 50 - 125 میلی گرم هر چه سریعتر بعد از شروع تشنج تزریق وریدی می شود. در موارد نارکوآنالیز محلول 2.5 درصد با سرعت 100 میلی گرم در دقیقه همزمان با شمارش معکوس از 100 توسط بیمار تزریق می شود که بعد از اختلال در شمارش و قبل از این که خواب واقعی ایجاد شود، تزریق را باید قطع کرد.

 کودکان:

برای القای بیهوشی عمومی در کودکان تا 15 سال مقدار مصرف برای هر بیمار باید توسط پزشک تعیین گردد، ولی به عنوان یک راهنمای کلی2 - 7 mg/kg  تزریق می شود. مقدار مصرف نگهدارنده نیز برای هر بیمار باید توسط پزشک تعیین گردد، ولی به عنوان راهنمای کلی1 mg/kg  برحسب نیاز می باشد.

فرم های دارویی

Powder For Injection: 500 mg, 1 g

Injection: 500 mg/200 ml, 1 g/20 ml