درباره ترامادول

ترامادول برای درمان دردهای متوسط تا نسبتا شدید به کار گرفته می شود. ترامادول متعلق به گروهی از داروها موسوم به نارکوتیک ها (داروهای مخدر) بوده که به واسطه تغییر روش پاسخ مغز و سیستم عصبی به محرک های درد عمل می کند.

نحوه مصرف ترامادول (مدلاین پلاس)

ترامادول به شکل قرص، قرص های طولانی اثر (آهسته رهش) و کپسول تولید می شود. قرص ها و کپسول های معمولی ترامادول به صورت هر 4 تا 6 ساعت و همراه با غذا یا با معده خالی تجویز و قرص های طولانی اثر نیز با دوز روزانه یک قرص مصرف می شوند. قرص های طولانی اثر دارو باید به طور منظم و در یک ساعت مشخصی از روز مصرف شوند و از تغییر ساعت مصرف دارو خودداری کنید.

توجه کنید که ترامادول را به همان میزان که پزشک تجویز نموده مصرف نمایید و از افزایش تعداد داروهای مصرفی در روز یا افزایش دوز مصرفی در هر وعده به شدت پرهیز کنید، چرا که امکان بروز عوارض جدی و خطرناک و حتی مرگ وجود دارد.

ممکن است پزشک، تجویز دارو را از دوز های کمتر شروع نموده و به تدریج افزایش دهد. این افزایش معمولا در مورد قرص های معمولی هر 3 روز یک بار و در مورد قرص های طولانی اثر هر 5 روز یک بار می باشد.

داروی ترامادول به شدت وابستگی آور می باشد. به همین علت از مصرف طولانی مدت دارو و بیش از آنچه پزشک تعیین نموده خودداری کنید.

قطع مصرف ترامادول باید مطابق دستور پزشک باشد. از قطع خودسرانه داروی مصرفی بدون دستور پزشک خودداری کنید، زیرا در این صورت، بخصوص اگر مدت طولانی دارو را مصرف کرده باشید یا دوز دریافتی دارو زیاد باشد، ممکن است دچار علائم سندرم محرومیت شوید. علائم سندرم محرومیت عبارتند از: عصبی بودن (پرخاشگری)، اضطراب، تعریق، اختلال خواب یا مشکل در خوابیدن، آبریزش بینی، عطسه های پی در پی، سرفه، لرز، تهوع، تکان های غیر قابل کنترل در قسمت های مختلف بدن، اسهال، و به ندرت توهم (دیدن و یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند).

ملاحظات قبل از مصرف ترامادول (مدلاین پلاس)

قبل از مصرف ترامادول در صورت وجود هر یک از موارد زیر پزشک یا داروساز خود را آگاه کنید:

  • در صورت داشتن آلرژی به ترامادول یا سایر داروهای ضد درد  یا ضد سرفه مخدر (نارکوتیک)، ترکیبات موجود در دارو یا سایر داروها.
  • داروهای زیادی با ترامادول، تداخل مصرف دارند. در صورتی که هر دارو یا مکمل دیگری مصرف می کنید به پزشک خود اطلاع دهید، به خصوص داروهای زیر :
    • داروهای ضد انعقاد مانند وارفارین
    • داروهای ضد قارچ خاص مانند کتوکونازول
    • دیگوکسین
    • اریترومایسین
    • ایزونیازید
    • لیتیوم
    • داروهای مورد استفاده برای درمان اختلالات روانی، تهوع و ضد دردها
    • داروهای ضد میگرن خاص مانند آلموتریپتان، الِتریپتان، فرواتریپتان، ناراتریپتان، ریزاتریپتان، سوماتریپتان و زولمیتریپتان
    • داروهای ضد صرع یا ضد تشنج مانند کاربامازپین
    • بازدارنده های منوآمین اکسیداز (MAO) شامل ایزوکربوکسازید، فنلزین، سلژیلین، و ترانیل سیپرومین
    • شل کننده های عضلانی مانند سیکلوبنزوپرین
    • پرومتازین
    • کینیدین
    • ریفامپین
    • داروهای آرامبخش و خواب آور
    • داروهای SSRI (بازدارنده های انتخابی جذب سروتونین) مانند سیتالوپرام، فلوکستین، فلووکسامین، پاروکستین، و سرترالین
    • بازدارنده های جذب سروتونین و نوراپی نفرین (SNRIs) مانند: دسونلافاکسین، دولوکستین، و ونلافاکسین
    • ضد افسردگی های سه حلقه ای مانند: آمی تریپتیلین، کلومی پرامین، دزی پرامین، دوکسپین، ایمی پرامین، نورتریپتیلین، پروتریپتیلین و تریمی پرامین
  • در صورتی که اختلالات تنفسی، بیماری های ریوی یا آسم دارید (در این صورت احتمال دارد پزشک شما را از مصرف ترامادول منع نماید).
  • در صورت وجود هر یک از بیماری ها یا اختلالات زیر:
    • وجود تشنج یا سابقه تشنج
    • وجود عفونت در مغز یا نخاع
    • ضربه به سر (تروما)، سکته مغزی، تومور مغزی یا هر بیماری یا اختلالی که موجب افزایش فشار درون جمجمه می شود.
    • افسردگی
    • افکار خودکشی یا سابقه اقدام به خودکشی
    • اختلالات روانی
    • بیماری کبدی یا کلیوی
  • در صورت مصرف بیش از الکل (اعتیاد به الکل یا مصرف زیاد الکل).
  • داشتن اعتیاد و یا سابقه سوء مصرف مواد و یا دارو.
  • در صورتی که باردار هستید، قصد باردار شدن دارید یا به نوزاد خود شیر می دهید.

 

توجه داشته باشید که ترامادول ممکن است موجب سر گیجه و سیاهی رفتن چشم ها، به خصوص هنگام بلند شدن از زمین شود. برای اجتناب از این وضعیت، بهتر است به آرامی از تختخواب بیرون بیایید، ابتدا پاهای خود را در کف زمین قرار دهید و بعد از یکی دو دقیقه بلند شوید.

تداخل های دارویی
  • مصرف همزمان این دارو با الکل، داروهای بیهوش کننده عمومی، مضعف های CNS موجب تضعیف شدید CNS  می شود.
  • کاربامازپین باعث افزایش متابولیسم ترامادول می شوند.
  • مصرف این دارو همراه با مهار کننده های مونوآمین اکسیداز موجب کاهش آستانه حمله عصبی می شود.
موارد مصرف

این دارو معمولاً برای دردهای متوسط و نسبتاً شدید همچنین پس از اعمال جراحی ارتوپدی و زنان از جمله سزارین بکار می رود.

مکانیسم اثر

این دارو یک ضد درد با اثر مرکزی است ولی از نظر شیمیایی مشابه با ترکیبات تریاک نیست. مکانیسم اثر آن بطور کامل مشخص نمی باشد. اما احتمالاً با اتصال به گیرنده های µ اوپیوئید و مهار برداشت مجدد نوراپی نفرین و سروتونین اثر خود را اعمال می کند. اثر ضد دردی ترامادول یک دهم اثر مورفین می باشد.

فارماکوکینتیک

جذب خوراکی دارو سریع و تقریباً کامل است. ولی فراهمی زیستی آن 75% می باشد. بطور عمده از طریق کبد متابولیزه و به وسیله کلیه (30% تغییر نیافته و 60% به صورت متابولیت) دفع می شود.

عوارض جانبی ترامادول (مدلاین پلاس)

مصرف ترامادول با عوارض جانبی مختلفی همراه است. در صورتی که هر یک از عوارض زیر پس از مدتی مصرف دارو برطرف نشدند یا شدید تر شدند با پزشک خود تماس بگیرید:

  • سرگیجه یا سیاهی رفتن چشم ها
  • احساس ضعف
  • خواب آلودگی
  • مشکل در خوابیدن یا به خواب رفتن
  • سر درد
  • حالت عصبی و پرخاشگری
  • تکان های غیر قابل کنترل در قسمت های مختلف بدن
  • سفتی عضلانی
  • تغییر خلق
  • سوزش سر دل یا سوء هضم
  • تهوع و استفراغ
  • اسهال
  • یبوست
  • کاهش اشتها
  • تعریق
  • خشکی دهان

عوارض جانبی خطرناک

در صورت بروز هر یک از عوارض زیر بلافاصله با اورژانس تماس بگیرید:

  • تشنج
  • تب
  • کهیر
  • راش ها یا ضایعات پوستی
  • اختلال در بلع یا تنفس مشکل
  • تورم چشم ها، صورت، گلو، لب ها، دست ها، پاها، زانو ها، و یا پاها
  • تغییر تون صدا (خشونت صدا)
  • توهم (دیدن و یا شنیدن چیزهایی که وجود ندارند)
  • آژیتاسیون یا آشفتگی
  • اختلال هوشیاری
  • فقدان هماهنگی
  • ضربان تند قلب
عوارض جانبی (دارونامه رسمی ایران)

درد معده یا شکم، بی اشتهایی، ضعف، تحریک سیستم عصبی مرکزی، یبوست یا اسهال، سرگیجه، خواب آلودگی، خشکی دهان، سوء هاضمه، سر درد، تهوع، خارش، بثورات پوستی، تعریق، استفراغ، برافروختگی و افت فشار خون و بندرت شوک از عوارض جانبی دارو هستند.

موارد منع مصرف

در صورت مسمومیت حاد با الکل و سایر مضعف هایCNS ، احتمال سوء استفاده داروئی و الکلیسم، نباید از این دارو استفاده کرد.

هشدارها
  1. در صورت عیب کار کبد یا کلیه، ضعف تنفسی، تشنج و حساسیت به اوپیوئیدها یا ترامادول و همچنین شرایط حاد شکمی، افزایش فشار داخل جمجمه ای، ضربه مغزی این دارو را باید با احتیاط فراوان به کار برد.
  2. احتمال تحمل و وابستگی و سوء استفاده از این دارو وجود دارد. با قطع ناگهانی مصرف، احتمال بروز عوارض سندرم قطع وجود دارد، لذا باید مصرف دارو به تدریج قطع شود.
  3. استفاده از اشکال تزریقی این دارو ممکن است منجر به عوارض شدید شود. لذا باید در بیمارستان تجویز شود.
مصرف بیش از حد (overdose) یا مسمومیت با ترامادول

در صورت مصرف اتفاقی بیش از حد ترامادول بلافاصله با اورژانس 115 تماس بگیرید.

علائم مسمومیت با ترامادول شامل موارد زیر می باشد:

  • تنگ شدن مردمک چشم (دایره سیاه رنگ کوچک مرکز چشم)
  • تنفس مشکل
  • خواب آلودگی شدید
  • اختلال هوشیاری
  • کما (یا افت هوشیاری برای مدتی)
  • کاهش ضربان قلب
  • ضعف عضلانی
  • پوست سرد و مرطوب
نکات قابل توصیه
  1. در صورت بروز سرگیجه و تاری دید و نیز هنگام برخاستن باید احتیاط کرد.
  2. به دلیل احتمال مسمومیت از مصرف مقادیر بیشتر از مقادیر توصیه شده باید خودداری نمود و در صورتی که با تداوم مصرف دارو، اثر دارو کاهش یافت بدون نظر پزشک نباید مقدار مصرف را افزایش داد.
  3. در حین مصرف این دارو، در مصرف داروهای مضعف CNS و الکل باید احتیاط نمود.
مقدار مصرف

خوراکی و تزریقی

 بزرگسالان:

50 - 100 میلی گرم هر 6 ساعت یک بار مصرف شود. در بیماران مبتلا به نارسایی کلیوی 50 - 100  میلی گرم هر 12 ساعت یکبار مصرف می شود حداکثر مقدار مجاز400 mg/day  ( یا 200 mg/day برای بیماران با کلیرانس کراتینین کمتر از30 ml/min ) می باشد.

فرم های دارویی

Tablet: 50, 100 mg

Capsule: 50 mg

Injection: 50 mg/ml