ویتامین آ

موارد مصرف

ویتامین A فقط برای پیشگیری یا درمان حالات مرضی کمبود این ویتامین مصرف می شود.

مکانیسم اثر

ویتامین A برای عملکرد طبیعی شبکیه ضروری است. این ویتامین به شکل رتینال در شبکیه با اپسین ترکیب می شود و ردوپسین ایجاد می نماید که برای تطبیق بینایی در تاریکی مورد نیاز است. ویتامین A برای رشد استخوان، کار بیضه و تخمدان، تکامل جنین، تنظیم رشد و تمایز بافت پوششی نیز ضروری است.

فارماکوکینتیک

ویتامین A به سهولت از مجرای گوارش جذب می شود. ویتامین اضافی و جذب نشده از طریق مدفوع دفع می گردد. ویتامین A به مقدار زیاد در کبد و به مقدار ناچیز در کبد متابولیزه شده و از طریق مدفوع و کلیه دفع می شود.

عوارض جانبی

با مصرف بیش از حد این دارو، زبر شدن پوست، خشک شدن مو، بزرگ شدن کبد و افزایش سرعت سدیمانتاسیون گلبول های قرمز (ESR) و افزایش غلظت کلسیم و آلکالین فسفاتاز سرم گزارش شده است. مقادیر زیاد دارو با مصرف طولانی آن ممکن است سبب بروز خونریزی لثه، خشکی یا زخم دهان یا ترک خوردگی و خشکی لبها شود.

موارد منع مصرف

این دارو در هیپرویتامینوز A نباید مصرف شود.

هشدارها
  1. در نارسایی مزمن کلیه، باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  2. این دارو در کودکان به دلیل حساسیت بیشتر آنها و احتمال بروز مسمومیت با مصرف مقادیر زیاد یا طولانی مدت دارو و همچنین در بزرگسالان به دلیل احتمال بروز تجمع دارو در بدن باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  3. تعیین غلظت پلاسمایی ویتامین A به منظور تائید کمبود دارو، در حین درمان ضروری است. غلظت پلاسمایی ویتامین A، به علت وجود ذخیره کبدی، ضرورتاً نشانه وضعیت تغذیه ای نیست، هر چند که غلظت کم آن با کمبود ویتامین ارتباط دارد.
نکات قابل توصیه
  1. بدلیل خطر بروز مسمومیت، دارو را نباید بیش از مقدار مصرف توصیه شده مصرف نمود.
  2. در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو، بدلیل اینکه زمان زیادی برای تخلیه ویتامین لازم است، مصرف نوبت فراموش شده ضروری نمی باشد. دوره درمان مطابق دستور باید تکمیل شود.
مقدار مصرف

خوراکی:

به منظور پیشگیری از کمبود ویتامین A مقدار مصرف توصیه شده در روز برای ویتامین A، بر اساس سن و شرایط بیمار بصورت زیر است:

  • شیرخواران و کودکان: از بدو تولد تا سن 3 سال 1,250 - 1,330 واحد رتینول،
  • سن 4 - 6 سال 1,665 واحد،
  • سن 7 - 10 سال 2,330 واحد،
  • پسران و مردان بالغ 3,330 واحد،
  • دختران و زنان بالغ 2,665 واحد،
  • زنان باردار 2,665 واحد،
  • در دوران شیردهی 4,000 - 4,330 واحد.

برای درمان کمبود ویتامین A، مقدار مصرف توسط پزشک براساس شدت کمبود تعیین می شود.

 

تزریقی

بزرگسالان:

در پیشگیری و درمان کمبود ویتامین A، از راه عضلانی 50,000 – 100,000U/day به مدت 3 روز و سپس 50,000U/day واحد به مدت 2 هفته تزریق می شود.

 

کودکان:

در کودکان تا سن یکسال 5,000 – 10,000 U/day به مدت 10 روز ( 7,500 - 15,000 U/day به مدت 10 روز برای حالات کمبود شدید ویتامین) و در کودکان 1 - 8 سال، 5,000 – 15,000 U/day به مدت 10 روز 17,500 - 35,000 U/day) بمدت 10 روز برای حالات کمبود شدید ویتامین) تزریق عضلانی می شود. در کودکان بزرگتر از 8 سال، مقدار مصرف ما نند بزرگسالان است.

فرم های دارویی

Capsule/Chewable Tablet: 25,000 U

Capsule/Tablet: 50,000 U

Oral Drops: 50,000 U/ml

Injection: 50,000 U/ml