ویتامین کا

موارد مصرف

این ویتامین برای پیشگیری و درمان اختلالات انعقادی شامل اختلالات در ساخت فاکتورهای IX, VII, II  و X ناشی از کمبود ویتامین K یا اختلال در فعالیت متابولیک آن مصرف می گردد. فیتونادیون به منظور جلوگیری از بیماری خونریزی دهنده در نوزادان به هنگام تولد مصرف می شود.

مکانیسم اثر

این ویتامین تشکیل پروترومبین فعال در کبد (فاکتورII )، پروکانورتین (فاکتورVII )، جزء ترومبوپلاستین پلاسما یا فاکتور کریسمس (فاکتورIX ) و فاکتور استورات (فاکتور X) را که برای انعقاد طبیعی خون لازم هستند، تسریع می کند.

فارماکوکینتیک

ویتامین K به سهولت از مجرای گوارش (دوازدهه) جذب می شود. فیتونادیون برای جذب به املاح صفراوی نیاز دارد. متابولیسم این ویتامین کبدی است. زمان شروع اثر فیتونادیون از راه خوراکی 6 - 12 ساعت و از راه تزریقی 1 - 2 ساعت است. غلظت طبیعی فیتونادیون طی 12 - 14 ساعت پس از مصرف به دست می آید. ویتامین K از راه صفرا و کلیه دفع می شود.

هشدارها
  1. ویتامین K در بیماران مبتلا به عیب کار کبد باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
  2. به دلیل خطر بروز واکنش های شدید شبه حساسیت مفرط در تزریق وریدی ویتامین K تجویز این دارو از راه وریدی توصیه نمی شود.
تداخل های دارویی

مصرف همزمان ویتامین K با داروهای ضد انعقاد خوراکی ممکن است اثرات این داروها را به علت افزایش ساخت کبدی فاکتورهای پیش انعقادی کاهش دهد.

نکات قابل توصیه
  1. به منظور بررسی پیشرفت درمان، مراجعه به پزشک و انجام آزمون زمان پروترومبین ضروری است.
  2. از مصرف سایر داروها بدون دستور پزشک باید خودداری شود، زیرا ممکن است اثرات ویتامین K را تغییر دهند.
  3. این دارو نباید بیش از مقدار توصیه شده مصرف شود.
  4. در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو، به محض بیاد آوردن باید آن نوبت مصرف شود، ولی اگر تقریباً زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد، از مصرف مقدار فراموش شده و دو برابر نمودن مقدار بعدی دارو باید خودداری گردد.
  5. پزشک یا دندانپزشک را باید از مصرف این دارو مطلع نمود.
مقدار مصرف

خوراکی

بزرگسالان:

در کمی پروترومبین خون ناشی از مصرف داروهای ضد انعقاد، مقدار 2.5 - 10 میلی گرم (حداکثر 25 میلی گرم) مصرف می شود که در صورت نیاز می توان پس از 12 - 48 ساعت، این مقدار را تکرار نمود. در کمی پروترومبین ناشی از سایر علل، مقدار 2.5 - 25 میلی گرم (حداکثر تا 50 میلی گرم) براساس شدت بیماری مصرف می شود.

 

تزریقی:

بزرگسالان:

در کمی پروترومبین خون ناشی از داروهای ضد انعقاد، مقدار 2.5 - 10 میلی گرم (حداکثر 25 میلی گرم) تزریق عضلانی یا زیرجلدی می شود که در صورت نیاز می توان پس از 6 - 8 ساعت، این مقدار را تکرار نمود. در کمی پروترومبین ناشی از سایر علل، مقدار 2.5 - 25 میلی گرم براساس شدت بیماری تزریق عضلانی یا زیرجلدی می شود. برای جلوگیری از کمی پروترومبین خون در بیمارانی که به مدت طولانی فقط از راه تزریقی تغذیه می شوند، مقدار 5 - 10 میلی گرم یکبار در هفته تزریق عضلانی می گردد.

 

کودکان:

به عنوان ویتامین در کودکانی که فقط از طریق شیر مادر تغذیه می شوند، مقدار 1 میلی گرم در ماه تزریق عضلانی یا زیرجلدی می گردد. برای جلوگیری از کمی پروترومبین ناشی از تغذیه تام وریدی به مدت طولانی، 2 - 5 میلی گرم یکبار در هفته تزریق عضلانی می گردد. در درمان کمی پروترومبین خون ناشی از داروهای ضد انعقاد، 1 - 2 میلی گرم در شیرخواران و 2.5 - 10 میلی گرم در کودکان و در درمان کمی پروترومبین خون ناشی از سایر علل، 2 میلی گرم در شیرخواران و 5 - 10 میلی گرم در کودکان تزریق عضلانی یا زیرجلدی می شود. برای جلوگیری از بیماری خونریزی دهنده نوزادان مقدار 0.5 - 1 میلی گرم بلافاصله پس از زایمان تزریق عضلانی یا زیرجلدی می ش ود. در صورت نیاز این مقدار پس از 6 - 8 ساعت تکرار می گردد.

فرم های دارویی

Injection: 2 mg/ml, 10 mg/ml

Tablet: 10 mg