شیر انسان
انتخاب اندازه یا وزن :
وزن (گرم):
ارزش تغذیه ای در   [100]   گرم :
شیر انسان - مایع
%DV*
انرژی 70 KCal 4%
کربوهیدرات 6.89 gr 2.3%
چربی 4.38 gr 6.7%
کلسترول 14 mg 4.7%
پروتئین 1.03 gr 2.1%
فیبر خوراکی 0 gr 0%
سدیم 17 mg 0.7%
پتاسیم 51 mg 1.5%
آهن 0.03 mg 0.2%
کلسیم 32 mg 3.2%
منیزیم 3 mg 0.8%
ویتامین A 212 IU 4.2%
ویتامین D 0.1 µg 1%
ویتامین C 5 mg 8.3%
ویتامین B6 0.01 mg 0.5%
فولات 5 µg 1.3%
ویتامین B12 0.05 µg 0.8%

*Daily Value: نیاز روزانه، درصد نیاز روزانه بر اساس رژیم غذایی 2000 Kcal و برای افراد بزرگسال، تنظیم گردیده. مقادیر واقعی ممکن است، بسته به نیازهای افراد (بخصوص در زنان باردار و یا شیرده)، متفاوت باشد.

شیر انسان

شیر مادر، شیری است که از پستان جنس زن انسان برای فرزندش بدست می آید. شیر خوراک نخستین نوزاد تازه به دنیا آمده انسان است پیش از آنکه بتواند مواد خوراکی دیگر را بخورد یا هضم کند. نوزاد که کمی بزرگتر شد ممکن است یا به خوردن شیر به صورت مستقل ادامه دهد و یا آن را در ترکیبی با خوراکی های دیگر بخورد.

پس از بارداری و وضع حمل، دوران شیردهی مرحله تازه ای در زندگی مادر و نوزاد است. شیر مادر کاملاً با نیازهای غذایی نوزاد هماهنگ بوده و از آنجا که سرشار از عناصر ضروری بدن است. محافظ کودک در بیماری های عفونی و عوامل حساسیت زا  محسوب می شود.

تا کنون هیچ گونه حساسیت نوزاد نسبت به شیر مادر مشاهده نشده است. هضم شیر مادر برای کودک بسیار راحت و درجه گرمای آن نیز مناسب و مطابق با گرمای بدن است. این موهبت الهی عاری از هر نوع میکروب و کاملاً استریل است. نکته مهم دیگر این که شیردهی، منشاء سلامتی مادر است.

در واقع شیردهی، باعث ترشح "اکسی توسین" می شود که این موضوع تأثیر مهمی در بازگشت رحم به شکل اولیه خود دارد. تحقیقات اخیر نشان می دهد که این دوران، رسیدن به وزن پیش از حاملگی و تجدید عناصر سازنده استخوانها را تسریع کرده و عامل مؤثری در پیشگیری از سرطان سینه و تخمدان است. اگر جنبه اقتصادی تغذیه با شیر مادر را کنار بگذاریم، باید گفت که نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می کنند، نسبت به سایر نوزادان کمتر مبتلا به بیماری می شوند.

بدن تمام زنان توانایی تولید شیر را دارد. شکل قفسه سینه هیچ تأثیری در مقدار  شیر ندارد و مقدار و کیفیت شیر کاملاً مستقل از اندازه سینه هاست.

تغذیه با شیر مادر، علاوه بر تأمین رشد و تکامل مطلوب او، سبب تقویت ارتباط عاطفی مادر و کودک، رشد ذهنی و روانی مناسب، افزایش ضریب هوشی و قدرت یادگیری شده و بروز یا شدت بسیاری از بیماری های گوارشی، تنفسی، آلرژی، بعضی از سرطان های دوران کودکی، مرگ ناگهانی شیرخوار، بیماری های مزمن دوران بزرگسالی مانند دیابت، چاقی، پرفشاری خون و بیماری های قلبی – عروقی را نیز کاهش می دهد.

کودکانی که با شیر مادر تغذیه می شوند از رشد و تکامل مطلوب تری برخوردار بوده و سالم تر و با هوش ترند در مادرانی که فرزندشان را با شیر خود تغذیه می کنند، احتمال بروز مشکلاتی نظیر چاقی، ابتلا به سرطان پستان و تخمدان، بیماری های قلبی – عروقی، پوکی استخوان و افسردگی بعد از زایمان کمتر بوده و عود میگرن و بیماری ام اس در آنان کاهش می یابد.

آغوز یا شیر چند روز اول، زرد رنگ و غلیظ بوده، بسیار مغذی و حاوی عناصر و مواد حفاظتی و ایمنی بخش فراوانی است. لذا مصرف آن به منزله اولین و مهم ترین اقدام جهت ایمن سازی و کمک به حفاظت نوزاد علیه بسیاری از بیماری ها است. آغوز ملین است و موجب دفع سریعتر موکونیوم و سبب پیشگیری و کاهش زردی نوزاد می شود.

رنگ آغوز به دلیل وجود مقادیر زیاد ویتامین A است و ارتباطی با زرد شدن نوزاد ندارد شیر مادر از نظر ارزش تغذیه ای بسیار متفاوت با شیر گاو است و تمام نیازهای طفل را تأمین می کند. شیر گاو از نظر پروتئین و مواد معدنی سه برابر غنی تر از شیر مادر است. در واقع بدن نوازادی که از شیر گاو تغذیه می کند، می بایست دو سوم از این مواد را با سوخت و ساز بیشتری از بدن دفع کند که در اصل فعالیت بیهوده اندامهایی مانند کبد است.

کالری

 شیر مادر از نظر انرژی تقریباً مشابه شیر گاو است.

کربوهیدارت

شیر مادر غنی از الیگوساکاریدهاست که نقش مهمی در رشد روده ها و در نتیجه مقاومت در برابر تهاجم باکتری ها دارد. همچنین نوزاد انسان علاوه بر رشد جسمی، برای رشد سیستم عصبی و مغز به گالاکتوز، لاکتوز (90  درصد) و اسیدهای چرب غیر اشباع نیاز دارد که تنها شیر مادر سرشار از این مواد است و نیازهای او را برطرف می کند. لاکتوز شیر مادر بخوبی نیاز انرژیتیک طفل را برآورده می سازد و ضمناً مقادیر اضافه در روده شیر خوار توسط باکتری لاکتوباسیلوس بیفیدوس به اسید لاکتیک تبدیل و از رشد باکتری های بیماری زا جلوگیری می کند.

پروتئین

پروتئین های موجود در شیر مادر متناسب (آلبومینی و سهل الهضم) با فیزیولوژی بدن طفل است و نیازهای واقعی او را تأمین می کند.

شیر مادر سه برابر بیشتر از شیر گاو پروتئین دارد. این پروتئین ها حاوی نیمی از کازئین و برخی اسیدهای آمینه خاص موجود در شیر گاو هستند و شیر مادر را قابل هضم تر می سازد.

چربی

شیر مادر و شیر گاو از لحاظ چربی ها تقریباً یکسان هستند اما مقدار اسیدهای چرب غیر اشباع در آنها به یک اندازه نیست. از نظر اسیدهای چرب غیر اشباع، شیر مادر دو تا نه برابر غنی تر از شیرهای صنعتی یا شیر گاو است. این اسیدها برای سنتز سلولهای عصبی بسیار ضروری است و بدن به خودی خود توانایی تولید آنها را ندارد.

مواد معدنی

مواد معدنی موجود در شیر مادر یک چهارم شیر گاو می باشد در نتیجه کلیه نیاز به کارکردن کمتری خواهد داشت.

کلسیم شیر گاو سه برابر بیشتر از شیر مادر است اما به خاطر ویژگی های متفاوت بدن انسان، سوخت و ساز بسیار بدی در نوزادان دارد. ضمناً نسبت کلسیم به فسفر شیر مادر یک بوده و مناسبترین نسبت برای رشد و نمو مناسب طفل شیر خوار است.

شیر گاو سه برابر بیشتر از شیر مادر سدیم دارد که این مقدار سدیم افزایش فشار خون را در بزرگسالی به همراه دارد.

شیر مادر دو برابر شیر گاو آهن دارد که برای نیازهای نوزاد لازم است. مقدار روی در هر دو نوع شیر یکسان است، اما وجود این عنصر در شیر مادر در پیشگیری و درمان آکرودرماتیک، یک بیماری ارثی ناشی از کمبود روی که مشکلات گوارشی و پوستی در پی دارد، نقش بسیار مهمی دارد. کروم، منگنز، مس، سلنیوم و ید در شیر مادر و شیر گاو مساوی است

ویتامین

شیر مادر سرشار از انواع ویتامین ها به جز اسید فولیک و ویتامین K است. اگر مادر سیگار نکشد نیز ویتامین C در شیر او به مقدار کافی وجود دارد. شیر مادر همچنین منبع بسیار غنی ویتامین E، محرک قوی آنتی اکسیدانهاست.

فواید
  • تقویت رابطه عاطفی مادر و کودک
  • برآوردن نیازهای احساسی کودک
  • تغذیه کامل و غنی برای کودک بدون نیاز به افزودنی
  • کاهش سرطان پستان در مادر
  • بچه های تغذیه شونده با شیر مادر تکامل حرکتی بهتری دارند
  • شیر مادر باعث تکامل سیستم ایمنی کودک شده و همچنین حاوی آنتی بادی ها می باشد.
  • شیر مادر نسبت به بقیه شیرها قابل هضم تر است.
  • مکیدن باعث می شود رحم مادر زودتر به شکل و اندازه اول برگردد.
  • شیر مادر ریسک دیابت در کودک را کاهش می دهد
  • شیر مادر کودک را در مقابل اسهال، مننژیت باکتریال و عفونت تنفسی حفظ می کند.
  • شیردهی ریسک کانسرآندومتر و تخمدان را کاهش می دهد.
  • شیر مادر اثر واکسن را افزایش می دهد.
  • شیر مادر کودک را از کاهش آهن حفظ می کند.
  • شیر مادر باعث رشد اجتماعی و شناختی و گفتاری بهتری در کودک می شود.