گروه    "سبزیجات، گیاهان و ادویه جات"
مارچوبه
انتخاب اندازه یا وزن :
وزن (گرم):
ارزش تغذیه ای در   [100]   گرم :
مارچوبه
%DV*
انرژی 20 KCal 1%
کربوهیدرات 3.88 gr 1.3%
چربی 0.12 gr 0.2%
کلسترول 0 mg 0%
پروتئین 2.2 gr 4.4%
فیبر خوراکی 2.1 gr 8.4%
سدیم 2 mg 0.1%
پتاسیم 202 mg 5.8%
آهن 2.14 mg 11.9%
کلسیم 24 mg 2.4%
منیزیم 14 mg 3.5%
ویتامین A 756 IU 15.1%
ویتامین D 0 µg 0%
ویتامین C 5.6 mg 9.3%
ویتامین B6 0.09 mg 4.5%
فولات 52 µg 13%
ویتامین B12 0 µg 0%

*Daily Value: نیاز روزانه، درصد نیاز روزانه بر اساس رژیم غذایی 2000 Kcal و برای افراد بزرگسال، تنظیم گردیده. مقادیر واقعی ممکن است، بسته به نیازهای افراد (بخصوص در زنان باردار و یا شیرده)، متفاوت باشد.

مارچوبه

مارچوبه، گیاهی گلدار است که بومی بیشتر مناطق اروپا، آفریقای شمالی و غرب آسیا است. مارچوبه گیاه علفی چند ساله و دو پایه از راسته مارچوبه، تیره مارچوبگان و سرده مارچوبه است. گل های بسیار کوچک آن در روی پایه های نر و ماده قرار دارد. گل های آن دارای 6 کاسبرگ و 6 پرچم و یک مادگی سه پرچه ای است گلهای نر به رنگ زرد مایل به سبز بوده، کاملاً از گل های ماده که معمولاً به رنگ قرمز در می آیند قابل تشخیص می باشند.

معمولاً برداشت مارچوبه از سال سوم، یعنی دو سال بعد از انتقال تاج آن به محل اصلی آغاز می شود.

محل کاشت آن در ایران، خوی، تبریز، نواحی مختلف البرز، جلفای اصفهان، اراک، کرمانشاه، جنوب ایران و مهارلو در شیراز است و پرورش آن در دزفول رواج پیدا کرده است.

این گیاه به عنوان یک سبزی خوارکی بصورت خام یا پخته استفاده می شود.

آنچه در این مقاله می خوانید:
کالری

این گیاه نه تنها کالری و چربی اندکی دارد، یک پیمانه از آن تنها 32 کالری دارد، بلکه حاوی فیبرهای محلول و نامحلول زیادی است و همین امر آن را به یک ماده عالی برای کاهش وزن تبدیل کرده است. برای اینکه قدرت کاهش وزن این گیاه را چند برابر کنید، می توانید آن را با تخم مرغ آب پز مصرف نمایید. ترکیب مارچوبه غنی از فیبر با پروتئین تخم مرغ باعث ایجاد حس سیری بیشتری می شود.

پروتئین

مارچوبه حاوی سطح بالای از امینواسید آسپاراژین است و همین موضوع باعث می شود یک ادرارآور طبیعی باشد. به عبارت دیگر مصرف مارچوبه باعث دفع مایعات اضافی از بدن می شود و از ایجاد عفونت های مجاری ادرار جلوگیری می کند. همچنین مارچوبه حاوی سطح بالایی از اسیدآمینه تریپتوفان است که می تواند در ایجاد آرامش به افراد کمک کند و حس و حال آنها را بهتر نماید.

موادمعدنی

مارچوبه منبع خوبی از آهن، مس، کلسیم، منیزیوم، روی و سلنیوم می باشد.

ویتامین

مارچوبه حاوی ویتامین های B6 ,C A و نیز فولیک اسید می باشد، همچنین این گیاه منبع غنی از ویتامین E است. که یک آنتی اکسیدان قوی و مهم محسوب می شود. این ویتامین به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می کند و بدن را از تأثیرات مضر رادیکالهای آزاد محافظت می نماید.

مارچوبه به همراه سایر سبزیجات با برگ سبز، منبع خوبی از ویتامین K است. این ویتامین برای انعقاد خون و سلامت استخوانها ضروری است. زمانی که صحبت از سلامت استخوان به میان می آید افراد تنها کلسیم را در نظر می گیرند در حالیکه ویتامین K نیز بسیار مهم است این ویتامین به جذب کلسیم کمک می کند.

این گیاه سرشار از فولات می باشد. فولات یک نوع ویتامین B است که باعث می شود تا مصرف این گیاه در زمان بارداری از ناهنجاری مادرزادی بکاهد.

فواید
  • مارچوبه، یکی از منابع اصلی پروبیوتیک

مواد غذایی پربیوتیک که بیشتر در منابع غذایی گیاهی یافت می شوند، در دستگاه گوارشی تجزیه نمی شوند و غذای مورد نیاز برای باکتری های روده مانند بیفید و باکترولاکتوباسیلوس را فراهم می آورند. این باکتری ها که از باکتری های پروبیوتیک می باشند تجزیه مواد در دستگاه گوارش را تسهیل می کنند و احتمال ابتلا به بسیاری از بیماری های روده ای مانند سرطان روده، بیماری های التهابی روده، آلرژی و ... را می کاهند. یکی از پروبیوتیک های بسیار مهم انیولین می باشد که از پلی فروکتان ها است. مارچوبه یکی از منابع اصلی انیولین می باشد.

  • درمان بیماری های التهابی مارچوبه

مواد ضد التهابی موجود در مارچوبه عبارتنداز: ساپونین A، سارساساپوژنین، پروتودیوسین، دیوسژننی و فلاوونوئیدهای کورستین، روتین، کامفرول، ایزورامنتین. این مواد شیمیایی از فرایندهای التهابی در بیماری های خود ایمنی جلوگیری می کنند. سارساساپوژنین موجود در مارچوبه، یکی از مواد شیمیایی بسیار مؤثر در بهبود بیماری ALS (اسکلروز چندگانه آمیلوترونیک) است که یک بیماری خود ایمنی مزمن می باشد. در این بیماری سیستم ایمنی بدن نورون های عصبی را به عنوان عوامل بیگانه می پندارد و علیه آنها واکنش های متعدد التهابی نشان می دهد.

  • مارچوبه ضد سرطان است.

آنتی اکسیدانهای موجود در مارچوبه عبارتنداز: ویتامین  C، بتاکاروتن، ویتامین E ، روی، منیزیوم و سلنیوم.

مارچوبه همچنین سرشار از گلوتاتیون می باشد و به نسبت سایر سبزیجات از آنتی اکسیدانهای بیشتری تشکیل یافته است. این مقادیر بالای مواد آنتی اکسیدانی، رادیکالهای آزاد را از بین می برد و منجر به خواص ضد سرطانی می شود. همچنین مواد شیمیایی فعال در مارچوبه به علت کاهش التهاب می تواند فعالیت متابولیکی سلولهای سرطانی را تغییر دهند.

  • مارچوبه علیه بیماری قلب و دیابت

مواد آنتی اکسیدانی و ضد التهابی موجود در مارچوبه، بسیاری از بیماری های مزمن مانند دیابت نوع دو و بیماری های قلبی را متوقف می کنند. مقادیر بالای ویتامین های گروه B در مارچوبه مسئول اثرات ضد دیابتی این گیاه می باشند. این ویتامین ها نقش مهم و کلیدی را در متابولیسم قندها و نشاسته ایفا می کنند و برای مدیریت مناسب قند خون ضروری می باشند.

اسید فولیک نیز نقش کلیدی در تنظیم هموسیستئین (که افزایش آن ریسک ابتلا به بیماری های قلبی - عروقی را افزیش می دهد) دارد.

مارچوبه همچنین منبع بسیار خوبی از فیبر محلول می باشد و مطالعات متعدد نشان داده است که فیبر محلول ریسک ابتلا به بیماری های قلبی – عروقی و دیابت را می کاهد.

  • بهبود لوسمی با مارچوبه

یکی دیگر از زمینه های تحقیق در رابطه با مارچوبه، اثر آن بر بیماری لوسمی می باشد. لوسمی نوعی سرطان است که مغز استحوانها را درگیر می کند و بر تولید گلبولهای سفید خون اثر می گذارد. در این بیماری گلبولهای سفید به حالت طبیعی تولید نمی شوند. و یا بطور طبیعی فعالیت نمی کنند. یکی از عملکردهای گلبولهای سفید معیوب در بیماری لوسمی، این است که اسید امینه آسپاراژین را از سایر سلولها و پروتئین های خونی جذب می کند. در نتیجه برای درمان این بیماری آنزیم آسپاراژیناز که تجزیه کننده آسپاراژین می باشد، به فرد تزریق می شود. نکته قابل توجه این است که مارچوبه با نام لاتین آسپاراژوس، سرشار از اسید آمینه آسپاراژین و آنزیم آسپاراژیناز است. به همین علت یکی از گزینه های اصلی برای درمان بیماری لوسمی و تهیه داروهای برطرف کننده لوسمی می باشد.

مضرات

برخی افراد بعد از مصرف مارچوبه، بویی در ادرارشان ایجاد می شود. مواد حاصل از تجزیه مارچوبه در بدن که مرتبط با ایجاد بوی بد در ادرار می شوند. عبارتنداز: متان ایتول، کربن دی سولفید، بوترولاکتون، ترکیبات متعدد سولفوری دیگر و ... بدن برخی افراد به دلیل اختلالات خفیف ژنتیکی در فرایند تجزیه و متابولیزه کردن مواد شیمیایی موجود در مارچوبه، مواد بو داری را ایجاد می کند این افراد باید با وجود اثرات فوق العاده این گیاه، به دلیل این اختلال ژنتیکی مارچوبه را از رژیم غذایی خود حذف کنند.

همچنین افرادی که اختلالات مرتبط پورین مانند تجمع اسید اوریک دارند، باید از مارچوبه که سرشار از پورین می باشد اجتناب کنند از شایع ترین اختلالات مرتبط با پورین، نقرس و سنگهای کلیوی اوراتی می باشد.