جنبه های مثبت استرس

آیا استرس حاد می تواند برای سلامتی مفید باشد؟

استرس می تواند باعث افزایش سلامتی شما شود!

روش هایی که بوسیله آنها استرس، می تواند به درمان بیماری ها و افزایش انعطاف پذیری در افراد کمک کنند.

به احتمال زیاد تمامی افراد در تلاش برای محدود کردن میزان استرس در زندگی روزمره خود می باشند. استرس می تواند منجر به افزایش وزن، ریزش مو حملات قلبی و بسیاری از موارد دیگر شود. حتی شایعاتی مبنی بر ایجاد واکسنی در آینده نیز وجود دارد که از قابلیت محافظت از مغز در برابر تاثیرات استرس زا برخوردار می باشد. با این وجود، تحقیقات متعددی وجود دارند که نشان می دهند استرس می تواند عملا برای سلامتی مفید باشد.

به اعتقاد دکتر تیتلبام1، استرس فاکتوری بسیار بی خطر محسوب می شود، چرا که انرژی مورد نیاز برای زندگی را در اختیار قرار می دهد. شما بدون استرس از انرژی مورد نیاز برای انجام وظایف گوناگون بهره مند نخواهید بود.

معتادان به هورمون آدرنالین را در نظر بگیرید که به منظور دستیابی به حداکثری به هیجان فیزیکی و عاطفی، به شکل مداوم در جستجوی شرایط و موقعیت های پر استرس هستند. چنین احساسات اضطراب آوری منجر به بروز واکنش Fight-or-Flight (یک سری از تغییرات فیزیولوژیکی نظیر افزایش ضربان قلب، فشار خون و ...) می شوند. واکنش مذکور باعث آزاد شدن هورمون کورتیزول و آدرنالین شده و سبب می شود که به هنگام نیاز واکنشی مناسب را از خود بروز دهید (به عنوان مثال چنانچه اتومبیلی در حال نزدیک شدن به شما باشد، بر سرعت خود می افزایید). همچنین این واکنش مزیت های محافظتی نظیر: افزایش عملکرد سیستم ایمنی را نیز در اختیار می گذارد.

به اعتقاد دکتر تیتلبام، استرس تنها زمانی تبدیل به یک فاکتور مضر می شود که میزان آن فراتر از حد اعتدال بوده و برای مدت زمان طولانی تری تداوم داشته باشد و یا بدن قادر به مدیریت کردن آن بواسطه فعالیت های فیزیکی و یا واکنش های عاطفی نباشد. تمامی آنچه که بدان نیاز دارید ایجاد تعادل است: اگرچه ما پریدن از هواپیما را به شما توصیه نمی کنیم، ولی بهتر است بدانید که وجود برخی از استرس ها نه تنها برای بدن مفید است بلکه ضروری نیز می باشد. استرس تنها زمانی عامل سمی برای بدن و مغز محسوب می شود که میزان آن از حد اعتدال فراتر رود.

بنابراین چنانچه اینبار قبل از شروع به سخنرانی، کف دستانتان عرق کرد؛ به هنگام پر کردن دندان ضربان قلبتان تندتر شد، و یا به دلیل پاره شدن مجدد کیسه زباله از سوی سگ همسایه خونتان به جوش آمد، به خودتان قوت قلب بدهید: همه این موارد ناشی از عملکرد صحیح سیستم دفاعی طبیعی بدن می باشند. می توانید به امتحان 7 مورد از فواید مرتبط با استرس که در این بخش به آنها اشاره شده است بپردازید:

 

1 Teitelbaum, MD, medical director of the national Fibromyalgia and Fatigue Centers and Chronicity and author of Real Cause, Real Cure.

 

استرس می تواند به درمان سرماخوردگی کمک کند

چنانچه برای مدت زمان کوتاهی فشار بیش از حدی را احساس کردید، در این صورت به احتمال زیاد، بدن برای حفظ سلامتی فعالیت بیشتری خواهد داشت. علت این است که برخی از استرس ها به واسطه غدد فوق کلیوی (آدرنال) به افزایش عملکرد سیستم ایمنی جهت مبارزه با ویروس ها و باکتری ها کمک می کنند. غدد فوق کلیوی یا آدرنال، تنظیم کننده استرس هستند و باعث ایجاد تعادل در سیستم ایمنی می شوند. این غده ها به انتشار هورمون کورتیزول (یک هورمون ضد التهابی که در واکنش به استرس های فیزیکی یا عاطفی ترشح می شود) کمک می کنند، در نتیجه بدن می تواند از ذخایر انرژی حداکثر استفاده را برده و در برابر ابتلا به عفونت مقاومت کند.

استرس می تواند باعث افزایش سرعت بهبودی شود

رفتن به زیر چاقوی جراحی می تواند استرس زا باشد. با این وجود چنین استرس کوتاه مدتی که بواسطه ترس از جراحی بوجود می آید می تواند به نفع شما باشد چرا که منجر به بهبودی سریعتر می شود. به گفته دکتر فیرداوس1، مسئول تحقیق در مرکز استرس و سلامتی دانشگاه استنفورد، تغییرات بیولوژیکی کوتاه مدتی که در طول استرس های کوتاه مدت بوجود می آیند، در حقیقت یکی از شیوه های مغز برای آماده کردن بدن به منظور مقابله با شرایط استرس زایی می باشد که در آستانه بوقوع پیوستن هستند و یا قبلا اتفاق افتاده اند.

در طبیعت، جراحت ها معمولا به دنبال بروز موقعیت های استرس زا بوجود می آیند، بعنوان مثال، زمانی که یک شیر در پی شکار غزال به تعقیب او می پردازد.

چنین تصور می شود که برای پیشگیری از بروز نتایج احتمالی، هورمونهای مرتبط با استرس های کوتاه مدت در سراسر بدن انتشار می یابند و بدن را برای التیام سریعتر آنچه که اتفاق خواهد افتاد آماده می کنند. چنین التیام سریع بواسطه تحریک و انتشار سربازان یا سلولهای ایمنی به درون جریان خون و انتقال آنها به مکانهایی انجام می گیرد که برای بهبودی خود بیشترین نیاز را به چنین سلولهایی دارند (مناطقی نظیر پوست و غدد لنفاوی).

محققان با جمع آوری قبل و بعد از عمل مجموعه ای از نمونه های خونی 57 بیماری که تحت عمل جراحی زانو قرار گرفته بودند، به بررسی این فرضیه پرداختند. با توجه به بررسی منتشر شده در مجله جراحی استخوان و مفاصل2، مدت زمان بهبودی در بیمارانی که سیستم ایمنی آنان در برابر استرس، از طریق تحریک و توزیع مجدد مقادیر زیادی از سلولهای ضد بیماری زا واکنش نشان داده بود، تا اندازه زیادی سریعتر و کاملتر از سایر افراد بود. به اعتقاد دکتر فیرداوس، به احتمال زیاد یک واکنش استرسی فیزیولوژیکی در قالب فاکتور دفاعی عمل می کند و بدین ترتیب منجر به بهتر شدن روند درمان و ریکاوری می شود.

 

1 Firdaus Dhabhar, PhD, director of research at the Stanford University Center on Stress and Health.

2 The Journal of Bone and Joint Surgery

استرس می تواند به برقراری ارتباط با سایرین کمک کند

ممکن است شما جزء آن دسته از افرادی نباشید که به سرعت دچار اضطراب می شوند، با این وجود، استرس می تواند باعث شود که ارتباط بیشتری را با سایر افراد برقرار کنید در حقیقت، بر اساس شواهد موجود، استرس کوتاه مدت منجر به افزایش سطح اکسی توسین (Oxytocin) می شود. اکسی توسین عملا مانع از تولید هورمونهای استرس نظیر آدرنالین شده و بواسطه اتساع شریان ها منجر به کاهش فشار خون می شود و بدین ترتیب از بدن در برابر تاثیرات منفی اضطراب محافظت می کند.

استرس می تواند منجر به افزایش اثر واکسن ها شود

آیا تزریق آمپول منجر به ایجاد حالت گیجی در شما می شود؟ بروز چنین واکنشی می تواند منجر به ماندگاری طولانی تر قدرت و اثرات محافظتی ماده تزریق شده شود. بر طبق یافته های یک تحقیق منتشر شده، محققان قبل از تزریق واکسن، موش های مضطرب را تحت نظر قرار دادند و به این نکته پی بردند که در این موش ها، در مقایسه با گروه کنترل که هیچ استرسی نداشتند، مقادیر سلولهای حافظه T، که به مبارزه با بیماری ها می پردازند، بسیار بالاتر بود و حتی پس از گذشت 9 ماه (که این مدت با توجه به طول عمر یک موش مدت زمانی طولانی محسوب می شود) از تزریق واکسن، واکنش های ایمنی در این موش ها هنوز هم بسیار بالا بود.

استرس می تواند باعث بالا رفتن حافظه در افراد شود

آیا تا به حال برای شما اتفاق افتاده است که در یک شرایط پر استرس قرار بگیرید و احساس کنید که حافظه تان تا اندازه بسیار زیادی افزایش یافته است؟ این هجوم هورمون ها به قشر پیشانی (ناحیه ای از مغز که در کنترل شناخت و عاطفه نقش مهمی دارد) است که منجر به افزایش حافظه کلی یا حافظه کوتاه مدت، نظیر آنچه که در حل مساله و پردازش اطلاعات مورد استفاده قرار می گیرد، می شود.

اگرچه برخی از بررسی ها خبر از ارتباط میان استرس مزمن و تشکیل پلاک های مغزی مرتبط با بیماری آلزایمر می دهند، با این وجود بر طبق شواهد، استرس زیاد می تواند منجر به بالا رفتن سطح عملکرد حافظه شود. با توجه به نتایج یک تحقیق به انجام رسیده، آن دسته از موش های مضطربی که مجبور به شنا شده بودند در مقایسه با موش های آرامتر، عملکرد بهتری را در آزمایشهای مرتبط به حافظه کلی از خود نشان دادند. به اعتقاد محققان، استرس می تواند به تسهیل فعالیت گیرنده های اصلی مغز کمک کند. وجود این گیرنده ها در عملکرد نوعی از حافظه که منجر به درک بهتری از وظایف و کارها می شود، ضروری می باشد.

استرس می تواند به مبارزه با تومورها بپردازد

اگرچه با توجه به برخی از شواهد موجود، انواع استرس های مزمن که باعث بیدار ماندن در طول شب می شوند می توانند منجر به سرکوب سیستم ایمنی و ابتلا به بیماری های مختلف شوند با این وجود، استرس کوتاه مدت می تواند نقش موثری را در مبارزه با سرطان پوست داشته باشد. با توجه به نتایج یک بررسی به انتشار رسیده در مجله مغز، ایمنی و رفتار1، در طی یک آزمایش، 2 گروه از موش ها به مدت 10 هفته در برابر اشعه فرابنفش قرار گرفتند، میزان بروز تومور در گروهی از موش ها که در موقعیت های استرس زای خفیف (نظیر حبس شدن در لوله های پلاستیکی تهویه هوا) قرار گرفته بودند در مقایسه با موش های بدون استرس، کمتر بود. یکی از دلایل احتمالی این پدیده می تواند این باشد که استرس موش ها را به ترشح مقادیر بیشتری از ژنهای فعال کننده سیستم ایمنی وادرا کرده و به منظور کمک به توقف رشد تومورها سلولهای ایمنی بیشتری را به سوی این تومورها هدایت می کند.

بنابراین این بار که در یک موقعیت پر استرس، نظیر تنها بودن با رئیس در آسانسور، قرار گرفتید به خودتان دلداری دهید که چنین شرایط ناخوشایندی به نفع سلامتی شما خواهد بود!

 

1 Brain, Behavior and Immunity

استرس می تواند منجر به افزایش انعطاف پذیری در افراد شود

بروز استرس بواسطه از دست دادن شغل یا وجود مشکلاتی در روابط زناشویی، می تواند منجر به ایجاد تغییراتی اساسی و مطلوب در زندگی شود. روانشناسان در طی یک بررسی اقدام به طرح سوالاتی از 2400 نفر در ارتباط با تاریخچه تجارب نامطلوب در زندگی شان کردند (از تجربیات مرتبط به طلاق گرفته تا بلاهای طبیعی و از دست دادن فرد مورد علاقه). نتایج نشان داد که آن دسته از افرادی که در طول زندگی با بدشانسی یا حوادثی ناگواری روبرو شده بودند، در مقایسه با گروهی که در زندگی خود هیچ تجربه تلخی را تجربه نکرده بودند، از قدرت سازش و انطباق بالاتری برخوردار بودند.

به گفته دکتر مارک سیری1 ، مقابله و دست و پنجه نرم کردن با چالش ها می تواند منجر به تقویت افراد و مقاوم تر شدن آنها شود و توانایی های بیشتری را به منظور مقابله با چالش های بعدی در اختیار آنان بگذارد.

 

1 Mark Seery, PhD, lead author of the study and assistant professor of psychology at the University of Buffalo