جایگاه آنتی بیوتیک ها در درمان سینوزیت

با وجود اینکه پزشکان معمولا به منظور از بین بردن عفونت های سینوس ها مصرف آنتی بیوتیک ها را توصیه می کنند، با این حال بر طبق نتایج یک بررسی آمریکایی مواد مذکور تاثیری بر درمان چنین عفونت هایی ندارند.

محققانی که نتایج بررسی های آنان در مجله انجمن پزشکی آمریکا1 به انتشار رسیده است، به این نکته پی بردند که تاثیر آنتی بیوتیک ها در از بین بردن علائم بیماری، دقیقا به اندازه قرص های دارونما (پلاسبو) خنثی بوده است. مصرف آنتی بیوتیک ها منجر به رشد باکتری های مقاوم به دارو می شود و به همین علت است که کارشناسان نسبت به استفاده بیش از حد چنین داروهایی ابراز نگرانی می کنند.

در ارتباط با سینوزیت ها، این پدیده اهمیت بیشتری به خود می گیرد چرا که پزشکان قادر به تشخیص این نکته نیستند که آیا بیماری بواسطه باکتری ها بوجود آمده است یا ویروس ها، که در مورد دوم مصرف آنتی بیوتیک ها هیچ تاثیری نخواهد داشت.

به اعتقاد دکتر گاربات2 از دانشکده پزشکی واشنگتن، مصرف آنتی بیوتیک ها دربردارنده مزایای چندان زیادی نمی باشند. بنابراین با توجه به یافته های حاصل از تحقیقات، بهتر است بجای تجویز آنتی بیوتیک ها به امید پیدا کردن آن دسته از بیمارانی که دارای باکتری می باشند، کلا از تجویز این نوع داروها اجتناب کرد و اقداماتی را انجام داد که انتظار مراقبتی نامیده می شوند. چنین انتظاری مستلزم مراقبت از بیماران به منظور مشاهده آثار بهبودی در آنان می باشد. با این وجود در چنین روندی از هیچ دارو یا مسکنی استفاده نمی شود.

افراد مبتلا به عفونت های سینوسی، که سینوزیت حاد نیز نامیده می شود، دارای علایم مشابه به سرماخوردگی می باشند، با این تفاوت که چنین علایمی شدید و پایدار هستند، علایمی همچون آبریزش بینی و درد در اطراف چشم، بینی یا پیشانی.

با توجه به اظهارات گاربات، ابتلا به این بیماری پنجمین علت رایج برای تجویز آنتی بیوتیک ها برای افراد بزرگسال محسوب می شود. برای پزشکان بسیار سخت است که مصرف آنتی بیوتیک ها را تجویز نکنند، چرا که در اغلب موارد بیماران بسیار درمانده هستند و داروی جایگزینی نیز برای آنتی بیوتیک ها وجود ندارند. گاربات و همکارانش به منظور شناسایی بیماران مبتلا به عفونت های سینوسی از راهبردهای رسمی آمریکا استفاده کردند. آنان 166 فرد بزرگسال را به شکل تصادفی در یکی از 2 گروه مصرف قرص های دارونما یا درمان 10 روزه با آنتی بیوتیک آموکسی سیلین قرار دادند.

محققان بر مبنای ارزیابی بیماران بواسطه مقیاس علایم که با عنوان یا 3SNOT - 16 شناخته شده است، به تفاوت های جزئی میان این 2 گروه پی بردند.

در این مقیاس عدد 0 برابر است با عدم وجود مشکل و 3 معادل مشکلی حاد می باشد. پس از گذشت 3 روز در گروه مصرف کنندگان آنتی بیوتیک، میزان علایم برابر است با 1.12 بود، و این در حالی بود که همین میزان در گروهی که دارونما مصرف کرده بودند بطور متوسط برابر با 1.14 بود.

پس از گذشت یک هفته، نشانه هایی دال بر تاثیر مثبت آنتی بیوتیک مشاهده شد، با این وجود چنین تاثیراتی بسیار جزئی بودند و در طی 3 روز از بین رفتند. پس از گذشت 10 روز، 78% از مصرف کنندگان آنتی بیوتیک و 80% از افرادی که تحت درمان با دارونماها قرار گرفته بودند اظهار کردند که حالشان بسیار بهتر شده است و یا تمامی علایم بیماری در آنان از بین رفته است.

به گفته دکتر آنتونی چو، کارشناس بیماری های عفونی در دانشگاه بریتیش کلمبیا در ونکوور کانادا4، صرفا کمتر از 2 درصد از عفونت های سینوسی منشاء باکتریایی دارند. در بیشتر موارد این ویروس ها هستند که منجر به بروز عفونت می شوند و معمولا برای درمان عفونت های ویروسی نیازی به مصرف آنتی بیوتیک ها نیست. با توجه به اظهارات او، در ارتباط با مصرف آنتی بیوتیک ها سوء استفاده های زیادی شده است و می بایست در تجویز آنها دقت بیشتری کرده و سعی در کنترل مصرف آنها داشت

رهنمودهای مذکور تجویز آنتی بیوتیک ها را تنها برای آن دسته از بیمارانی توصیه می کنند که علایم بیماری در آنان حداقل به مدت 10 روز ادامه داشته باشد و رفته رفته بدتر شود، و یا بیمارانی که بشدت بیمار هستند و تب بسیار بالا و سایر علایم در آن ها دیده می شود و یا آن دسته از بیمارانی که بهبود یافته اند و سپس بیماری آنان مجددا عود یافته است.

 

1 Journal of the American Medical Association

2 Jane Garbutt

3 Sinonasal Outcom Test - 16

4 Anthony Chow, an expert in infectious diseases at the University of British Columbia in Vancouver, Canada