خواص آویشن

آویشن از تیره تیموس، اغلب تیموس والگاریس یا آویشن معمولی، می باشد. قرن هاست که آویشن برای مقاصد مختلف بکار می رود. در رم باستان از آویشن برای درمان مالیخولیا استفاده می شد و همچنین این گیاه به پنیر و نیز نوشیدنی های الکلی افزوده می شده است.

در یونان باستان نیز از آویشن بجای عود استفاده می شده است. در قرون وسطی انسانها به منظور افزایش انرژی و جرأت خود از آویشن استفاده می کردند.

بطور تقریبی 350 گونه آویشن وجود دارد. برخی از این گونه ها، گیاهان مناسبی برای باغبانی محسوب می شوند و دارای رایحه ای مطبوع و گلهای یاسی یا صورتی زیبا می باشند. با وجود اینکه گل های آویشن بسیار ریز هستند، با این حال تعداد بسیار زیاد این گلها با تولید نکتار منجر به جذب زنبور های عسل می شوند، بنحوی که می توان خوشمزه ترین عسل را از نکتار این آویشن ها تهیه کرد.

آویشن گیاهی چند ساله است و به خانواده نعناع تعلق دارد. آویشن در رنگها و اشکال مختلف وجود دارد. رنگ گلهای آویشن در طیف صورتی کمرنگ، بنفش مایل به آبی، سرخابی سیر، یاسی، ارغوانی روشن و سفید متغییر می باشد. برگهای این گیاه نیز دارای ته سایه ای از رنگهای سبز، برنز و نیز نقره ای می باشد.

تفاوت های وسیعی که میان هر یک از این گیاهان وجود دارد منجر به تبدیل آنها به گیاهانی منحصر بفرد شده است. برای گونه های گوناگون آویشن اسامی مختلفی وجود دارد که عبارتند از:

Rainbows Falls, Archer’s Gold, Golden King, Goldstream, Silver Posie, Silver Queen, Lemon Curd.

 

تمامی این گیاهان عطرهای متفاوتی دارند که رایحه هایی چون عطر لیمو، پرتقال، کرفس، نارنگی، زیره سیاه، کاج، و اوکالیپتوس را تولید می کنند. علت متفاوت بودن رایحه ها و مزه ها به اختلافات جزئی و نامحسوس موجود در میان روغن اساسی این گیاهان برمی گردد.

آویشن برای پرورش در باغچه، گیاهی بسیار معطر و مطبوع می باشد. اندازه کوچک این گیاه سبب آسان بودن کشت آن در فضاهای کوچک: نظیر باغچه های سنگی، گلدان، و در میان سنگفرش ها شده است. می توان از آویشن برای دفع آفت کلم و نیز حشراتی چون سوسک ها استفاده کرد. بهتر است به منظور حصول اطمینان از رشد خوب آویشن، پس از گلدهی آن را هرس کنید و تمامی گلهای خشک شده را بچینید.

کاربرد آویشن در صنایع غذایی

آویشن لیمویی و معمولی رایج ترین گونه های آویشن هستند که در پخت و پز مورد استفاده قرار می گیرند. علاوه بر صنایع غذایی از آویشن برای مقاصد پزشکی نیز استفاده می شود، رایج ترین گونه های آویشن که در پزشکی مورد استفاده قرار می گیرند عبارتند از :

آویشن اسپانیایی، آویشن معمولی و آویشن خزنده. تمامی آویشن های مذکور بومی آسیای غربی و اروپا هستند ولی با این حال در سراسر جهان کشت می شوند.

می توان برگهای تازه یا خشک شده آویشن را به همراه سایر گل ها در سوپ، خورشت، سبزیجات سرخ یا پخته شده، کاستر و خوراک کاسرول بکار برد. آویشن مزه ای معطر و تازه، چیزی شبیه به کافور، به غذا می بخشد و قابلیت حفظ طعم قوی خود، حتی ساعتها پس از گذشت طبخ را نیز داراست. می توان در تهیه سس ها و مزه دار کردن غذاها نیز از آویشن استفاده کرد.

روغن ضروری آویشن در تهیه خمیر دندان ها، صابون ها، عطرها، پمادهای ضدعفونی کننده و مواد آرایشی کاربرد دارد. در شیوه آروماتراپی نیز از آویشن به منظور کاهش درد و نیز افزایش شور و نشاط استفاده می شود. حمام آویشن به تسکین درد مفاصل کمک می کند و دارای اثرات آرامبخشی نیز می باشد.

کاربردهای درمانی آویشن

روغن های ضروری موجود در آویشن حاوی مقادیر زیادی تیمول، عامل ضد باکتریایی و ضدعفونی کننده قوی که درعین حال یک ماده آنتی اکسیدانی نیز محسوب می شود، می باشند. می توان به منظور درمان التهابات و نیز عفونت های گلو روغن ضروری آویشن را به دهان شویه اضافه کرد. همچنین در اغلب موارد از آویشن در قطره های ضد سرفه نیز استفاده می شود.

گیاه آویشن بدلیل روغن ضروری که دارد از خواص کاهندگی اسپاسم نایژه ای و نیز خاصیت خلط آوری برخوردار می باشد که سبب تبدیل آن به گیاهی مفید در درمان برونشیت مزمن و حاد، التهاب دستگاه تنفس فوقانی و سیاه سرفه شده است.

آویشن همچنین منجر به بهبود کارکرد مژک های برونشیال و مخاط نایژه ای می شود. خاصیت خلط آوری آویشن به ترپنوییدهای موجود در گیاه آویشن برمی گردد و اثرات ضد اسپاسمی آن نیز به بدلیل وجود فلاونوییدها می باشد. تمامی اعضای خانواده نعناع، از جمله آویشن، حاوی ترپنوییدها می باشند که بواسطه خواص ضد سرطانی خود شهرت زیادی بدست آورده اند.

چای آویشن را نیز می توان با افزودن یک قاشق چایخوری آویشن خرد شده به 1/2 فنجان آب داغ تهیه کرد.آویشن می بایستی به مدت 10دقیقه در آب خیس بخورد. برای درمان سرفه می بایستی روزانه 2 - 3 بار چای آویشن نوشید. در صورت نیاز می توان از عسل برای شیرین کردن چای استفاده کرد.

احتیاطات

آویشن هیچ عارضه جانبی ندارد و مصرف آن کاملا بی خطر می باشد. با وجود این روغن ضروری آویشن می تواند سبب تحریک پوست و غشاهای مخاطی و نیز بروز واکنش های آلرژیک شود. همچنین توصیه می شود که زنان باردار از مصرف آویشن خودداری کنند، چرا که ممکن است این ماده سبب تحریک رحم شود.