از شیر گرفتن کودک

از شیر گرفتن کودک معمولاً کار ساده ای نیست زیرا جدای از شیرخوردن، کودک وابستگی هایی به مادر و آغوش او پیدا کرده است که به راحتی از آن دل نمی کند. بعضی از بچه ها به راحتی شیر خوردن را ترک می کنند اما برخی دیگر در دوره ای طولانی و با سختی های بسیار، راضی به خوردن غذاهای دیگر می شوند. برخی از اصول روان شناختی می تواند برای از شیر گرفتن کودک از شیر مادر مؤثر باشد.

زمان از شیر گرفتن، در کشورهای مختلف متفاوت است و آخرین اطلاعات و توصیه ها، سنین دو سالگی به بعد را پیشنهاد می کنند. تصمیم در مورد از شیر گرفتن بستگی به شرایط جسمی، روانی مادر و کودک و ویژگیهای خانواده دارد.

بهترین روش از شیر گرفتن، روش تدریجی است این روش اغلب بدون مشکل و در طی چند ماه اتفاق می افتد و برای هر دو، هم مادر و هم کودک بسیار راحت تر است. از شیر گرفتن چون تدریجی است، درد پستان و احیاناً عفونت پستان همچنین مشکلات عصبی، روانی و تغییرات هورمونی که معمولاً در یک باره از شیر گرفتن اتفاق می افتد در مادر به وجود نمی آید و کودک دچار آسیب روانی هم نمی شود. به این ترتیب کودک کم کم علاقه به شیر خوردن را از دست می دهد و ممکن است خودش یک باره آن را کنار بگذارد.

بنابراین بعد از دو سال کامل که کودک از شیر مادر بهره مند شده است و هر روز 5 وعده غذا ( سه وعده غذای اصلی و دو میان وعده) می خورد و مایعات را هم با لیوان می نوشد، می توان یک تا دو وعده شیر پاستوریزه (هر بار 200 میلی لیتر) یا مایعات مقوی را جایگزین شیر مادر کرد. در طی مدت از شیر گرفتن، به مادر توصیه می شود که خود پیشنهاد شیر دادن نکند ولی اگر زمانی کودک تمایل به شیر خوردن داشت از او دریغ ننماید، به ویژه وقتی کودک بیمار باشد که فقط اشتها به خوردن شیر مادر دارد و غذای دیگری را تحمل نمی کند.

 

توصیه های زیر برای از شیر گرفتن کودک فقط به عنوان یک راهنما برای مادران عزیز است:

 

ابتدا به تدریج وعده های شیر قبل و بعد از ظهر را کم کنید به این ترتیب که فاصله شیر دادن ها را بیشتر کنید تا خود بخود یک وعده شیردهی حذف شود ولی قبل از خواب ظهر و قبل از خواب شب و صبح ها بعد از بیدار شدن کودک، شیر خودتان را به او بدهید.

برای قطع وعده های شیر روزانه، اقدامات زیر را انجام دهید
  • سرگرمی های جدید برایش فراهم کنید.
  • اجازه ندهید کودک شما را بدون لباس ببیند و هوس شیرخوردن کند.
  • برنامه همیشگی روزانه را عوض کنید مثلاً اگر او را از مهد کودک بر می دارید به جای اینکه به منزل بیارید به فروشگاه یا پارک بروید تا سرگرم شود و هوس شیر خوردن نکند.
  • زمان شیرخوردن او را پیش بینی کنید و چیزی در دسترس داشته باشید مثلاً یک میان وعده یا یک نوشیدنی مورد علاقه او را همراه داشته باشید.
  • اگر در صندلی یا محل مخصوصی همیشه به کودک شیر می دادید از این محل استفاده نکنید تا کودک به یاد شیرخوردن نیفتد و تقاضای شیر نکند.
  • در مرحله بعد، وعده قبل از خواب ظهر و سپس وعده شیردادن (بعد از بیدار شدن کودک) را قطع کنید. برای انجام این کار در صورت امکان از سایر افراد خانواده کمک بگیرید سعی کنید زودتر از کودک از خواب بیدار شوید تا هنگامی که او بیدار می شود، همسرتان یا یکی دیگر از افراد آشنای خانواده در کنارش باشد.

و بالاخره برای قطع شیر خوردن قبل از خواب، اول یک شب در میان و پس از چند شب، آن را دو شب در میان و باز بعد از چند شب آن را سه شب در میان تا بتدریج، خود کودک دیگر تقاضای شیر نکند.

بعد از قطع شدن شیردهی، چه تغییراتی به وجود می آید و مادر چه باید بکند؟

  1. دانه های چربی روی پستان بتدریج کم می شوند.
  2. مقداری آب از بدن دفع می شود لذا وزن مادر تا حدودی کاهش می یابد.
  3. ممکن است ترشح شیر تا چند ماه وجود داشته باشد که شبیه کلستروم است، بعد غلیظ تر شده و بالاخره قطع می شود.

 

لذا توصیه می شود:

  • از سینه بند نسبتاً محکم استفاده کنند.
  • مادران دریافت کالری روزانه خود را کمتر کنند تا بتوانند چربی های ذخیره شده را از دست بدهند.
  • برای جلوگیری از شل شدن و افتادگی پستانها هر روز ورزش کنند به ویژه حرکات ورزشی که در هنگام شنا کردن انجام می شود.
نکته

قطع شیردهی به عنوان قطع ارتباط عاطفی تلقی نمی شود بلکه در مواقعی که کودک نیاز به در آغوش گرفتن دارد، خسته یا افسرده است و یا درد دارد مادر باید او را با مهریانی در آغوش بگیرد و آرام کند و عشق و علاقه خود را این بار نه از طریق شیر دادن بلکه از طریق نوازش کردن و محبت کردن به او نشان بدهد.

یادمان باشد عشق و علاقه بی ریای کودک به مادر برای رفع نیازهای عاطفی و روانی و رسیدن به آرامش وجود دارد اما گر به طور ناگهانی و با رفتار ضربتی و غلط این ارتباط قطع شود کودک را دچار شکست عاطفی تلخی می کند. این شکست عاطفی در فرایند زندگی کودک تأثیر منفی می گذارد و در ازدواج و مسائل زناشویی وی در آینده مشکلات عدیده ای به وجود می آورد.

رفتار غلط مادر در ارتباط با این موضوع و نحوه از شیر گرفتن کودک ممکن است در ظاهر نتیجه بخش باشد و کودک دیگر شیر مصرف نکند اما باعث بر هم خوردن حوزه روانی وی می شود و اختلالاتی چون وسواس، پرخاشگری و گاز گرفتن و ... در رفتار وی ایجاد می شود این فرایند باید به طور تدریجی انجام شود و در یک دوره 30 – 45 روزه به کودک فرصت دهیم تا بتواند با این موضوع کنار بیاید.