زمان استفاده از شیر گاو برای کودک

کودکان قبل از سن یک سالگی نباید شیر گاو مصرف کنند، شیر مادر – و نه شیر فرآوری نشده گاو- نیازهای تغذیه ای کودک را برآورده نمی کند و اگر مادر نمی تواند بنابر دلایلی به کودک خود شیر بدهد بهتر است از شیر خشک غنی شده با آهن که از شیر معمولی درست شده باشد استفاده کند. این به معنای اجتناب از مصرف شیر گاو نیست بلکه بیانگر این است که مصرف شیر مادر و شیرهای خشک غنی از آهن در درجه اول اولویت قرار دارند. به عبارت دیگر شیر گاو بهترین منبع در تأمین نیازهای غذایی نوزادان نیست.

در تولید شیرهای خشک، شیر گاو به عنوان منبع پروتئین، چربی و کربوهیدرات استفاده می گردد اما موارد دیگری نیز هنگام تولید به آن افزوده می شود.

اگر بجای شیر خشک به نوزاد شیر گاو فرآوری نشده داده شود بعد از مدتی ممکن است علائم کمبود بعضی از مواد مغذی نظیر آهن، اسیدهای چرب ضروری و ویتامین E ظاهر گردد. شیر گاو همچنین دارای مقادیر بیش از حد لازم سدیم است که این مقدار اصلاً برای نوزاد نیاز نیست. همچنین از آنجایی که دستگاه گوارشی نوزاد هنوز تکامل نیافته است لذا مصرف مقادیر زیاد پروتئین موجب از دست دادن خون – از ناحیه روده ای – معده ای – و به تبع آن کاهش ذخیره آهن در بدن نوزاد گردد. بنابراین قبل از سن یکسالگی تنها مصرف شیرهای خشک فرآوری و غنی شده می تواند نیازهای تغذیه ای نوزادان را برآورده نماید. همچنین در مورد کودکانی که ممکن است بطور ارثی آمادگی ابتلا به آلرژی غذایی داشته باشند عدم مصرف هر نوع شیر غیر از شیر مادر می تواند باعث شود که دستگاه گوارشی آنها بخوبی تکامل یافته و احتمالاً در سنین بعد از یکسالگی بتواند بدون ابتلا به عوارض این آلرژی از هر نوع شیر و غذایی که تمایل دارند استفاده نمایند.

اگر چه هنوز بطور کامل اثبات نشده است اما دلایل زیادی که وجود دارد بیان می دارند در مورد کودکانی که بطور ارثی استعداد ابتلا به دیابت وابسته به انسولین را دارند مصرف زود هنگام شیرهای غیر از شیر مادر – قبل از یکسالگی – می تواند عامل تسهیل کننده و تسریع بخش باشد. همچنین بیان می شود که ترکیبی از استعداد ارثی و مصرف زود هنگام از شیر گاو می تواند موجب بروز دیابت کودکان گردد.

چه هنگام می توان برای کودک از شیر گاو استفاده کرد

برای اولین سال زندگی شیر مادر یا شیر خشک مهمترین منبع شیر به شمار می آید. شیر گاو برای اولین سال زندگی اصلاً مناسب نیست اما از حدود 7 ماهگی به بعد کمی شیر گاو و یا غذاهایی که حاوی مقادیر کمی شیر گاو هستند می توانند به عنوان یک غذای کمکی مورد استفاده قرار بگیرند.

راههایی برای آغاز استفاده از شیر گاو وجود دارد مثلاً می توان در پوره ها و غذاهای کودکان – تهیه شده از غلات- استفاده کرد. همچنین می شود مقداری شیر کامل را با میوه تازه مخلوط کرد و مصرف نمود. با ترکیب نمودن کمی شیر کامل و پوره سبزیجات و کمی ادویه می توان یک غذای عالی برای نوزادان و کودکان تهیه نمود. هر چه سن کودکان افزایش می یابد نگرانی از کمبود کلسیم نیز افزایش می یابد. بیش از 20 درصد از کودکان مقادیر ناکافی از کلسیم را دریافت می کنند. این امر بدان علت است که اکثر کودکان از نوشیدنی هایی استفاده می کنند که حاوی مقادیر ناکافی سدیم می باشد.

سالهای اولیه زندگی یک کودک زمان رشد و تکامل استخوانهای اوست لذا مصرف مواد غذایی حاوی کلسیم زیاد در این سن بسیار مفید می باشد در این مورد شیر یک نوشیدنی خوب و مفید است زیرا قند موجود در شیر (لاکتوز) و همچنین ویتامین D موجود در آن از عواملی هستند که موجب افزایش جذب کلسیم می شوند.

توجه
  • شیر کامل گاو را نباید تا یکسالگی به کودکان داد.
  • مصرف شیر به عنوان یک غذای مکمل فقط بعد از هفت ماهگی توصیه می شود.
  • بعد از یکسالگی دریافت مقادیر کافی شیر موجب می شود که یک منبع غنی کلسیم بدست آورید.
  • استفاده از شیر مادر به جای استفاده از شیر خشک می تواند موجب جلوگیری از ایجاد چاقی گردد.
  • کودکان دارای سابقه ابتلا به آلرژی و یا دیابت وابسته به انسولین نباید تحت هیچ عنوانی و به هیچ مقداری قبل از پایان یک سالگی به غیر از شیر مادر و شیر خشک هیچ نوع دیگر از شیر مصرف نمایند.