نقش تغذیه در بهبود و تشدید آسم

آسم (به معنی آسها یا "نفس نفس زدن") یک بیماری التهابی رایج مزمن مجاری هوایی است که ویژگی های آن عبارتنداز علائم متغییر و عود کننده، انسداد برگشت پذیر جریان هوا و اسپاسم برونش. نشانه های رایج آن عبارتنداز: خس خس، سرفه و تنگی نفس که به سه گانه آسم معروف است.

تصور بر این است که آسم از ترکیبی از عوامل ژنتیکی و عوامل محیطی ایجاد می شود. تشخیص آن معمولاً بر اساس الگوی علائم، پاسخ به درمان در طول زمان و اسپیرومتری صورت می گیرد. این بیماری از نظر بالینی با توجه به دفعات علائم، حجم بازدهی با فشار در یک ثانیه و بیشینه میزان جریان بازدمی طبقه بندی می شود. آسم را همچنین می توان بر اساس آتوبیک (بیرونی) یا غیر آتوبیک (درونی) بودن عامل آن طبقه بندی کرد. که در اینجا آتوبی اشاره به استعداد بروز واکنش های حساسیت نوع 1 دارد.

درمان علائم حاد معمولاً با اسفتاده از داروهای استنشاقی کوتاه اثر اگونیست بتا 2 (مانند سالبوتامول) و کورتیکواستروئیدهای خوارکی صورت می گیرد. در موارد بسیار شدید ممکن است لازم باشد از کورتیکواستروئیدهای داخل وریدی، سولفات منیزیوم استفاده شده و فرد بستری گردد.  با اجتناب از حساسیت زاها یا آلرژن ها و محرک ها و با استفاده از کورتیکواستروئیدهای استنشاقی می توان از بروز علائم جلوگیری کرد. اگر علائم آسم تحت کنترل در نیامد، اگونیست های طولانی اثر بتا (LABA) یا آنتاگونیست کلوتن را نیز می توان علاوه بر کورتیکواستروئیدهای استنشاقی استفاده نمود.

شیوع آسم از دهه 1970 بطور قابل توجهی افزایش یافته است. در سال 2011، تعداد 235 – 300 میلیون نفر در سطح جهان به این بیماری مبتلا بودند این بیماری حدود 250000 مورد مرگ و میر را سبب شد.

علائم آسم

مشخصه آسم بروز مکرر خس خس، تنگی قفسه سینه و سرفه می باشد. ممکن است در اثر سرفه از ریه خلط تولید شود اما بالا آوردن آن اغلب دشوار است در هنگام بهبودی پس از حمله ممکن است این خلط چرک مانند به نظر برسد و علت آن وجود میزان زیاد سلولهای سفید خون موسوم به ائوزینوفیل می باشد.

علائم معمولاً در شب و در صبح زود و یا در هنگام ورزش یا در هوای سرد بدتر می شود. برخی از افراد مبتلا به آسم به ندرت علائم را تجربه می کنند. و معمولاً در واکنش به عوامل محرک این علائم را از خود نشان می دهند، در حالیکه ممکن است دیگران علائم آشکار و مداومی داشته باشند.

خوشبختانه تغذیه مناسب می تواند به تسکین و کمبود این بیماری کمک کند، برخی از ویتامین ها و مواد مغذی می تواند با رادیکالهای آزاد مقابله کند، شدت و تعداد حملات آسم را کاهش دهد و عملکرد ریه را بهتر کند.

مواد غذایی مناسب برای بهبود بیماری آسم

سبزیجات

سبزیجاتی مثل گوجه فرنگی، چغندر، کاهو، سبزیجات دارای برگهای سبز برای افرادی که دچار آسم هستند بسیار مفید است. این مواد غذایی سرشار از بیوفلاونوئیدها هستند که باعث کاهش میزان رادیکالهای آزاد در بدن می شوند.

میوه

میوه های تازه مثل سیب، پرتقال، توت فرنگی و موز .. سرشار از آنتی اکسیدان هایی است که تأثیر زیادی در کاهش اثرات منفی آلودگی هوا دارد. میوه ها همچنین سرشار از عناصر مغذی و میزان زیادی بتاکاروتن است که برای ریه ها بسیار مفید است.

مواد غذایی حاوی امگا -3

ماده غذایی دیگری که باید در برنامه غذایی بیماران آسمی گنجانده شود ماهی است. ماهی ها سرشار از اسیدهای چرب امگا – 3 هستند که در بهبود علائم آسم بسیار مؤثر هستند می پرسید چرا؟ به خاطر اینکه این اسیدهای چرب ضروی حاوی ترکیباتی ضد التهابی هستند که خطر حملات آسم و علائم این بیماری را کاهش می دهند.

همچنین گردو، تخم کتان، سویا، و ... نیز سرشار از این اسیدهای چرب هستند.

مواد غذایی دیگری از قبیل سیر، پیاز، زنجبیل، و زردچوبه نیز حاوی ترکیبات ضد التهابی هستند که باعث تحریک سلولهای عصبی ریه ها شده و حساسیت های مربوط به آسم را کاهش می دهند.

در نهایت باید بگوییم افرادی که ویتامین E بیشتری مصرف می کنند و سیگار نمی کشند کمتر در معرض ابتلا به آسم قرار می گیرند.

متاسفانه کودکان نیز از گزند این بیماری در امان نیستند. اگر فرزندتان از این بیماری رنج می برد حواسمان به تغذیه اش باشد و تا جایی که می توانید او را از هوای آلوده دور کنید.

از این مواد غذایی بپرهیزید

  • یک فرد آسمی باید از مصرف مواد غذایی که منجر به واکنش های آلرژی می شود پرهیز کند مثل غذاهای تند و ادویه دار به ویژه برای شام
  • همچنین توجه داشته باشید که یک فرد مبتلا به آسم باید از مصرف شیر، مواد لبنی، شکلات سیاه، نان و شکر سفید خودداری کند. این مواد غذایی باعث تشیکل مخاط هایی می شود که راه مجاری تنفسی را بسته و حالت تنگی نفس این افراد را وخیم تر می کند.
  • افراد مبتلا به آسم همچنین باید از مصرف زیاد نمک بپرهیزند. پژوهش ها نشان داده است که بین وخیم شدن آسم و مصرف زیاد نمک ارتباطی وجود دارد. راحت نفس کشیدن نعمت است. تا جایی که می توانید سیستم ایمنی بدنتان را تقویت کنید تا در معرض چنین بیماری هایی قرار نگیرید. سلامتی بزرگ ترین سرمایه هر انسانی است. با مصرف میوه، سبزیجات و غذای مغذی سلامتی تان را تضمین کنید. در نهایت توصیه می شود از استرس و فشارهای روحی دوری کرده و ورزش کنید.