نقش تغذیه در پیشگیری از سرطان پروستات

سرطان پروستات که با نام چنگار پروستات نیز شناخته می شود، پیشرفت سرطان در پروستات است که غده ای در دستگاه تناسلی مردان است. بیشتر سرطانهای پروستات آرام رشد می کنند، اما برخی نسبتاً سریع رشد می کنند. سلولهای سرطانی ممکن است از پروستات گسترش و به دیگر بخش های بدن برسند، به ویژه استخوانها و گره های لنفاوی. این بیماری ممکن است در آغاز نشانگانی را نشان ندهد.

در مراحل پیشرفته تر می تواند مشکلاتی را در ادرار کردن، خون در ادرار، یا درد در ناحیه لگن و کمر هنگام ادرار به وجود آورد. یک بیماری دیگری به نام هایپرپلازی خوش خیم پروستات نیز می تواند نشانگان مشابهی را پدید آورد. یکی دیگر از علائمی که بعدها بروز پیدا می کند شامل سطح پایین گلبول های قرمز است.

اخیراً محققان مرکز تحقیقات سرطان انگلیس و بیمارستان "آدن بروک" کمبریج، با مقایسه 250 نمونه از تومورهای پروستات، موفق به شناسایی پنج نوع متفاوت سرطان پروستات شدند. هر کی از این پنج نوع سرطان پروستات دارای امضای ژنتیکی مجزا هستند و راه درمان متفاوتی دارند.

تشخیص بیماری

عواملی که خطر ابتلا به سرطان پروستات را افزایش می دهند سن بالا، سابقه خانوادگی بیماری و نژاد می باشد. حدود 99 درصد موارد افراد بالای 50 سال رخ می دهد. اگر یکی از خویشاوندان درجه یک به این بیماری مبتلا شده باشند، احتمال ابتلا به بیماری دو تا سه برابر می شود. این بیماری در ایالات متحده بیشتر در میان سیاه پوستان آمریکا بروز پیدا می کند تا سفید پوست. دیگر عوامل دخیل در این بیماری شامل موارد زیر هست.

رژیم غذایی با سطوح بالای گوشت فرآوری شده، گوشت قرمز یا فرآورده لبنی و یا رژیم غذایی که سبزی های خاصی را در خود ندارند. سرطان پروستات از طریق بافت برداری تشخیص داده می شود. تصویری برداری پزشکی نیز ممکن است بعداً انجام شود تا مشخص شود که آیا سرطان به دیگر بخش های بدن سرایت کرده است یا نه.

علائم و نشانه ها

ممکن است علامت خاصی دیده نشود. علائم انسدادی معمولاً زودتر بروز می کند و شامل تکرر ادرار، احتباس ادرار، کاهش قطر و فشار جریان ادرار و قطره قطره شدن انتهای ادرار می باشد که مشابه علائم هایپرپلازی خوش خیم پروستات است متاستازهای استخوانی می توانند موجب درد شوند. در صورت دیده شدن علائم زیر حتماً باید به پزشک مراجعه نمود.

  • درد هنگام انزال
  • درد هنگام دفع ادرار
  • اختلال در آغاز ادرار
  • خروج ادرار با فشار کم
  • وجود خون یا لخته خون در ادرار
  • تکرر ادرار مخصوصاً در شب ها
  • خارج شدن ادرار به صورت قطره قطره
  • درد در ناحیه لگن و پایین کمر اگر متناوب باشد.
  • کاهش وزن یا کاهش اشتها به صورت ناخواسته
پیشگیری از سرطان پروستات از طریق رژیم غذایی سالم

فرمول، قرص یا محصولی وجود ندارد که بتواند تضمین کند فرد سرطان پروستات نخواهد گرفت. اگر چه محققان اثرات احتمالی بسیاری از ترکیبات مانند ویتامین ها، املاح و گیاهان دارویی را بر روی سرطان پروستات بررسی می کنند اما نتایج قطعی هنوز حاصل نشده است.

ارتباط بین سرطان، رژیم غذایی و مکمل های تغذیه ای متغییر می باشد. به عقیده پزشکان، بهترین توصیه برای پیشگیری از این سرطان، نگه داشتن بدن در بهترین وضع ممکن است که این از طریق ورزش کردن منظم، مصرف متعادل کالری و حفظ یک وزن سالم امکان پذیر می باشد.

سرطان پروستات شایع ترین سرطان در بین مردان است. اگر چه سرطان پروستات معمولاً به آهستگی رشد می کند اما می تواند مهلک باشد. سالانه حدود 29000 (آمریکایی) به دلیل سرطان پروستات جان خود را از دست می دهند.

مصرف میوه ها و سبزیجات نقش مفیدی در پیشیگری از بسیاری از سرطانها دارد. این غذاها نه تنها ویتامین ها، املاح و فیبر را فراهم می کنند، بلکه وعده های غذایی کم کالری و کم چربی را تأمین می کنند. این احتمال وجود دارد که مصرف کالری و چربی بیش از حد خطر سرطان پروستات را افزایش دهد و این به نوبه خود رشد سلولهای سرطانی پروستات را تحریک می کند. رژیم غذایی کم چرب بر مبنای غذاهای گیاهی، بی تردید به پیشیگری از سرطان پروستات کمک می کند.

آنتی اکسیدانها

محققان نقش بسیاری از ویتامین ها و املاح مانند ویتامین های E, C ، سلنیوم و روی (املاح) را بر رسی کرده اند. این ویتامین ها و املاح جزء آنتی اکسیدانها (آتتی اکسیدانها موادی هستند که سلولها را از آسیب اساسی مولکولهای سمی به نام رادیکالهای آزاد محافظت می کنند) هستند. آنتی اکسیدانها با محافظت سلولها در برابر مواد سرطان زا، خطر سرطان پروستات را کاهش می دهند. میوه ها، سبزیجات، غلات کامل و حبوبات بهترین منابع غذایی و یتامین ها و املاح هستند که انواع وسیعی از مواد مغذی (شناخته و ناشناخته) را تأمین می کنند. بیشتر پزشکان برای کاهش خطر سرطان پروستات مکمل های تکی را توصیه نمی کنند (مثلاً کپسولهایی که تنها محتوی ویتامین E هستند)

گوجه فرنگی

گوجه فرنگی و محصولات گوجه فرنگی، حاوی لیکوپن (آنتی اکسیدانی که به گوجه فرنگی رنگ قرمز را می دهد) هستند. خوردن محصولات گوجه فرنگی یا دیگر غذاهای غنی از لیکوپپن مانند هندوانه و گریپ فروت (صورتی رنگ) خطر ابتلا به سرطان پروستات را کمتر می کند. فراوان ترین لیکوپن در فرآورده های گوجه فرنگی پخته شده مانند سوپ گوجه فرنگی و سس اسپاگتی می باشد. گوجه فرنگی نپخته مقدار کمتری لیکوپن دارد. مکمل های لیکوپن اثرات لیوکوپن مشتق از غذاهای سالم را تأمین نمی کنند.

سویا

فرآورده های سویا مانند شیر سویا، آجیل سویا حاوی ایزوفلاون ها (ترکیباتی که احتمالاً خطر سرطان پروستات را کاهش می دهند) هستند. حضور ایزوفلاون ها، پروتئین های اتصالی (گلوبولین ها) بدن را تحریک می کند. تا هورمون جنسی تستوسترون را در کنترل نگه دارند، تستوسترون باند شده اثرات هورمونی کمی اعمال می کند این تئوری محققان است که کمتر بودن تستوسترون موجود، خطر رشد و پیشرفت سرطان را کمتر می کند. چون رشد سلولهای سرطانی پروستات در محیط زندگی غنی از تستوسترون سریعتر است.

سیر

مصرف سیر کاهش خطر انواع بسیاری از سرطانها به انضمام سرطان پروستات را نشان داده است. نظر بر این است که ترکیبات سولفور موجود در سیر عمل ایمنی را افزایش می دهند. و این به مبارزه با رشد تومور کمک می کند. همچنین احتمال دارد این ترکیبات گسترش سلولهای سرطانی را کاهش داده و تولید آنزیم هایی را که به از بین بردن ترکیبات سرطان زا کمک می کنند، افزایش دهند.

چای سبز

چای سبز حاوی ترکیباتی طبیعی به نام اپی گالوکتچین گالات (EGCG) می باشد. حضور این ترکیبات فعالیت آنزیم های ضروری برای رشد سرطان را مهار می کند.

گیاهان دارویی

مبلغان دارویی بسیار مدعی هستند که این محصولات از سرطان پروستات جلوگیری می کنند. نخلک، گیاهی است که احتمال دارد در سلامت پروستات سودمند باشد. محققان کاملاً مکانیسم عمل نخلک در درمان علائم ادراری (مانند تکرر یا دردناک بودن ادرار) را در نیافته اند، با این وجود آنها می دانند که این گیاه از تبدیل تستوسترون به شکل هورمونی که در ارتباط با رشد بافت پروستات است، جلوگیری می کند. ولی هنوز معلوم نیست که این گیاه نقش جلوگیری کننده از پیشرفت سرطان پروستات را داشته باشد. در مصرف گیاهان دارویی باید هوشیار بود و قبل از مصرف هر نوع گیاه دارویی با پزشکان مشورت کنید.

فعالیت فیزیکی

ورزش می تواند سیستم ایمنی را تقویت کند و گردش و سرعت هضم غذا را بهتر کند. همه اینها احتمالاً نقشی را در پیشگیری از سرطان ایفا می کنند. ورزش به پیشگیری از چاقی (یکی از عوامل خطر بالقوه سرطان پروستات) نیز کمک می کند.

مراجعه به پزشک به طور منظم

معاینه سالانه پروستات نمی تواند به اندازه یک رژیم غذایی سالم و ورزش، خطر سرطان پروستات را کاهش دهد. اما داشتن یک معاینه منظم برای حفظ سلامتی بسیار مهم است. اگر سرطان پروستات پیشرفت کند معاینه دیجیتالی راست روده ای و آزمایش آنتی ژن مخصوص پروستات می تواند مشکل را در مراحل اولیه، هنگامی که درمان بیشترین اثر را دارد، کشف کند.