نقش تغذیه در بلوغ زودرس در کودکان

ابتلا به اضافه وزن و چاقی، یکی از عوامل بروز بلوغ زودرس در کودکان است. زمان طبیعی شروع بلوغ در دخترها از حدود 9 تا 13.5 سالگی و در پسرها از حدود 9 تا 14 سالگی است. اگر دختری در سن کمتر از 8 و پسری در سن کمتر از 9 سال با علائم اولیه بلوغ مواجه شود، معمولاً می گویند که دچار بلوغ زودرس شده است. این علائم در دختران به صورت تغییرات خلقی و جوانه زدن پستانها و در پسران با ضخیم شدن موهای صورت و بدن، دورگه شدن صدا و ایجاد حالت های تهاجمی در آنها خود را نشان می دهد.

بلوغ زودرس در کودکان خطرات زیادی برای سلامت ایجاد می کند از جمله احتمال ابتلا به سرطانهای وابسته به هورمون مانند سرطان سینه، مقاومت به انسولین و مشکلات روحی و نیز احتمال کوتاهی قد را افزایش می دهد.

بلوغ زودرس و افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه

 

متخصصان معتقدند که میان بلوغ زودرس و افزایش خطر ابتلا به سرطان سینه ارتباط وجود دارد. این ارتباط می تواند به این دلیل باشد که در نتیجه بلوغ زودتر از موعد، سطح استروژنی که بدن یک زن در طول زندگی تولید می کند، افزایش می یابد و هر چه بدن یک خانم بیشتر با هورمون جنسی زنانه (استروژن) مواجه باشد شانس ابتلای به سرطان سینه بیشتر می شود.

تغذیه غلط یکی از عوامل بروز بلوغ زودرس است.

ما نمی توانیم اداعا کنیم که دقیقاً مصرف گروهی از خوراکی های خاص باعث بروز بلوغ زودرس در کودکان می شود اما برخی از عادتها و الگوهای غذایی می توانند باعث بلوغ زودرس شوند که کاهش رشد قدی پس از رسیدن به سن بلوغ، مخصوصاً در دختر بچه ها از عوارض آن است. و والدین باید مصرف غذاها و میان وعده های چرب و شیرین را در برنامه غذایی کودکان خود محدود کنند و ذائقه آنها را از زمان آغاز تغذیه تکمیلی (6 ماهگی)، به خوردن خوراکی های چرب، شور و شیرین عادت ندهند. نباید فرزندان خود را به مصرف لبنیات پرچرب یا دسرهای شیرین و غذاهای سرخ کرده که عامل افزایش وزن و ابتلا به بلوغ زودرس بچه ها هستند، عادت دهند.

بلوغ زودرس باعث کوتاه قدی فرد در آینده می شود.

 

زمانی که فرایند بلوغ اتفاق می افتد، کودک یا نوجوان با رشد سریع قدی مواجه می شود، در بسیاری از موارد، ممکن است قد کودک یا نوجوان در زمان بلوغ، کاملاً طبیعی با حتی مقداری بلندتر از افراد هم سن و سال خود هم باشد، اما وارد شدن زودرس به مرحله بلوغ، باعث افزایش ترشح هورمون استروژن و بسته شدن زودتر از موعد صفحات رشد خواهد شد. در واقع بلوغ زودرس با کوتاهی قد در دوران بزرگسالی، رابطه مستقیم دارد.

مصرف کمتر گوشت قرمز در دختران

 

پژوهش های محققان انگلیسی نشان می دهد دخترانی که در دوران کودکی رژیم غذایی سرشار از گوشت قرمز دارند، دچار بلوغ زودرس می شوند.

متخصصان تغذیه تاکید می کنند که این نتایح پژوهش ها به معنی حذف گوشت قرمز از برنامه غذایی دختران نیست، زیرا گوشت قرمز منبع غنی آهن بوده و نقش مهمی در پیشگیری از کم خونی فقر آهن دارد، بلکه توصیه می شود در مصرف این ماده غذایی افراط نشود.

سایر عوامل مؤثر در بروز بلوغ زودرس

مطالعات اخیر دانشگاه اوکلند، همچنین نشان داده است که در کودکانی که مادرانشان در دوران بارداری و شیردهی رژیم پرچرب داشته اند احتمال بلوغ زودرس بیشتر است.

از طرفی وجود پستیسایدها و هورمون ها در مواد غذایی (فرآورده های حیوانی و میوه و سبزی)، احتمال بلوغ زودرس را در کودکان افزایش می دهد. در پرورش دام و طیور به منظور تحریک رشد، از فرآورده های مؤثر در افزایش میزان رشد استفاده می شود. این فرآورده ها که تحت عنوان محرکین رشد از آنها یاد می شود، ترکیباتی هستند که به طور کلی به دو دسته عوامل ضد باکتریایی (آنتی بیوتیکها و پروبیوتیکها) و مواد آنابولیک (استروژن و اندروژن ها و هورمون رشد) تقسیم می شوند. مصرف این مواد غذایی در کودکان که حاوی استروئیدها و هورمون رشد می باشند، آنها را در معرض مواجهه با مقادیر بالای ترکیبات هورمونی قرار می دهند.

همچینن باقیمانده مواد شیمیای (مثل سموم کشاورزی) که در تولید فرآورده های گیاهی و حیوانی به کار می روند از جمله نیترات و نیتریت ها، باعث اکسید کردن هموگلوبین و تولید مت هموگلوبین و عدم کارایی کافی گلبول قرمز شده و باعث اختلال رشد کودکان و نیز بلوغ زودرس می شود.

در نوزادانی که منحصراً با فرمولای سویا تغذیه می شوند، احتمال بروز بلوغ زودرس بیشتر است و این به دلیل بالا بودن سطح فیتواستروژن ها در سویا است. به هر حال با توجه به اهمیت نقش عوامل تغذیه ای در ایجاد بلوغ زودرس، بهتر است در این زمینه مطالعات بیشتری انجام شده و آگاهی جامعه افزایش یابد و نیز در کودکان بیشتر از مواد غذایی ارگانیک (فاقد پستیساید و هورمون) استفاده شود.